Program autorski w SLO nr 39 STO w Warszawie. Studium filozofii klasycznej

Uczestniczenie w pracach Studium Filozofii Klasycznej będzie właśnie takim intelektualnym poszukiwaniem pulsującym jednak - z założenia - w obrazie klasycznych rygorów umysłowych. Bynajmniej nie oznacza to jednak, że wypracowany program Studium wyłączy z terenu zainteresowań inne - odrębne od klasycznej - wersje filozofii.

W początkowej fazie powołane Studium Filozofii preferować będzie podejście bardziej erudycyjne niż dyskusyjne. Tak więc jego program będzie obejmował zagadnienia i ujęcia bardziej teoretyczne - erudycyjne, zaś w swych zadaniach dydaktycznych uczestnictwo w Studium będzie sposobem wyzwalania w uczniach pragnień sięgania po literaturę naukową oraz wchodzenia w obszar tekstów źródłowych.

Do podstawowych celów Studium Filozofii Klasycznej należy między innymi tworzenie warunków dla rozwoju młodych intelektów, dążenie do upowszechniania klasycznej - tak mocno dotychczas trzymanej "na uwięzi" - wersji filozofii jako istotnego nurtu w kulturze umysłowej oraz kształtowanie zaangażowanych postaw uczniów w imię humanizmu, będącego wiernością istnieniu, prawdzie i dobru realnego człowieka. Pragnę, by kończący Studium uczeń kierował się w życiu przede wszystkim wartościami miłości, prawdy, dobra, a ponadto przenosił te wartości w świat.

Celem poznawczym Studium, wyrazem intelektualnego dynamizmu kształcenia będzie skierowana do uczniów oferta, której wykorzystanie przybliży słuchaczom problemy, zagadnienia i ujęcia filozoficzne w zakresie filozofii bytu (ontologia), filozofii człowieka, teorii poznania (gnozeologia), metafizyki kultury. Cel poznawczy spełni się też z chwilą zaprezentowania uczniom najwybitniejszych myślicieli, twórców głównych nurtów i kierunków filozoficznych (historia filozofii).

Studium Filozofii Klasycznej jest organicznie związane z Liceum Ogólnokształcącym. Obejmuje ono 5 semestrów nauki, przy czym ostatni semestr spełnia się w realizacji zadania przygotowania uczniów do napisania i obrony (dyskusja) pracy dyplomowej z wybranego tematu. Przewiduje się udział naukowców z uczelni warszawskich w pracach Studium (wykłady otwarte, gościnne). Realizacja programu Studium wymaga w pierwszej fazie - erudycyjnej - poświęcenia 2 godzin tygodniowo na wykłady, a w dalszych etapach - erudycyjno-dyskusyjnych - 1 godziny tygodniowo na wykład oraz 1 godziny tygodniowo na ćwiczenia (dyskusja, analiza tekstów źródłowych).

Zakłada się taką realizację programu, by była ona podporządkowana zadaniom poznawczym oraz wychowawczym. Ukończenie studium będzie służyć przede wszystkim wyzwalaniu pełnego dynamizmu intelektualnego u młodzieży, przejawiającego się w aktywnych postawach światopoglądowych, nacechowanych realizmem zgodnym z postulatami naukowego myślenia oraz noszących znamiona umiłowania prawdy i dobra w imię humanizmu.

Struktura treści merytorycznych składa się z pięciu części: podstawowe problemy i kierunki filozofii, elementy teorii poznania, elementy teorii bytu, elementy filozofii człowieka, etyczno-logiczne warunki naukowej dyskusji. Każdy semestr obejmuje 35 godzin lekcyjnych, tak więc na realizację programu Studium przewidziano w sumie: blok erudycyjny (4 semestry) - 140 godziny, blok erudycyjno-dyskusyjny (ćwiczenia, dyskusja panelowa) - 35 godzin lekcyjnych.

Na część A: PODSTAWOWE PROBLEMY I KIERUNKI FILOZOFII przeznaczam 35 godzin lekcyjnych (I semestr).

Na część B: ELEMENTY TEORII POZNANIA przewiduję 20 godzin lekcyjnych, podczas których przekazywane wiadomości dotyczące dyrektyw teoriopoznawczych i metodologicznych będą służyć między innymi wskazaniu różnic między poznaniem a bytowaniem, między platońskim a arystotelesowskim opisem bytu i różnic między myśleniem relacjami a myśleniem poczynaniami.

Na część C: ELEMENTY TEORII BYTU przeznaczam 50 godzin lekcyjnych. Zadaniem tej części będzie wprowadzenie uczniów w specyfikę metafizyki realizującej klasyczną koncepcję filozofii.

Podejmowane w tej części problemy i zagadnienia zostaną uzupełnione i rozwinięte w części D: ELEMENTY FILOZOFII CZŁOWIEKA, na której realizację przeznaczam 55 godzin lekcyjnych, w tym 15 godzin lekcyjnych na ćwiczenia (blok erudycyjno-dyskusyjny).

Na ostatnią część E: ETYCZNO-LOGICZNE WARUNKI NAUKOWEJ DYSKUSJI przeznaczam 13 godzin lekcyjnych, które spełnią się w trudzie nauczania kultury i umysłowej dyscypliny dyskutowania, zdolności krytycznego i analitycznego myślenia, uzbrojonego w umiejętności rozpoznawania w dyskusji niepoprawnych wniosków. W ostatnim semestrze uczestnicy Studium Filozofii Klasycznej rozpoczną już pisanie pracy dyplomowej z wybranego tematu. Ponadto zasygnalizujmy, że każdy semestr będzie się kończył formą egzaminu z wpisem do indeksu.


Krzysztof Gajewski

Warszawa