Nie ma sztywnych lekcji

Ruch nowatorski zaczął się rozwijać od 1978 r., początkowo na płaszczyźnie organizacyjnej: dyrektor - nauczyciel - uczeń - rodzic. Znalazłam w swych inicjatywach sprzymierzeńców wśród nauczycieli, którzy poddali praktycznej próbie swoją pomysłowość. Nauczyciele tej szkoły, mimo wielu trudności i zmian w polskiej oświacie, w ostatnich latach interesowali się i interesują nadal ruchem nowatorskim, aby stworzyć szkołę przyjazną dla dziecka, zdając sobie sprawę z tego, że nie można popaść w rutynę, lecz na przekór wszystkiemu należy być niespokojnym w twórczym sensie, wzbogacając swój własny warsztat pracy, aby rozbudzić zainteresowania tych, za których nauczanie odpowiadamy.

I tak, w 1982 r. zakiełkował pomysł utworzenia pierwszego w gminie klubu nauczycieli nowatorów. Do klubu należeli wszyscy nauczyciele Szkoły Podstawowej w Borui Kościelnej, którzy do swej codziennej pracy wnieśli konkretny wkład w pomnażanie dorobku szkoły. Od tego też roku zaczęliśmy koncentrować pracę wokół postaci patronki szkoły - Marii Konopnickiej. Uwieńczeniem tej pracy było nadanie szkole jej imienia.

Wymieniliśmy w tych działaniach doświadczenia ze Szkołą Podstawową im. Marii Konopnickiej w Szamotułach.

Kolejnym etapem pracy były przygotowania do ufundowania sztandaru będącego zawsze źródłem przeżyć dla dzieci. W dniu wręczenia szkole sztandaru otwarto również Izbę Tradycji, pod hasłem aktualnym po dziś dzień: "Macochą pamięci jest zapomnienie". Oprócz tego utworzono bank własnoręcznie wykonanych pomocy naukowych, testów, scenariuszy lekcji i imprez szkolnych.

Szkoła, mając znaczący dorobek w nowatorstwie na terenie gminy Nowy Tomyśl, była gospodarzem Wojewódzkiej Wystawy Postępu Pedagogicznego w 1986 r. Za działania nowatorskie klub został odznaczony Zbiorowym Medalem E. Estkowskiego. Również w późniejszych latach nauczyciele zostali indywidualnie odznaczeni tym medalem za nowatorskie rozwiązania. Od tej chwili działanie klubu jako zbiorowości szkolnej powoli zamierało na korzyść indywidualnych działań nauczycieli, którym klimat autentycznego nowatorstwa, twórczego niepokoju, walki z rutyną towarzyszyli towarzyszy mimo ubożenia polskiej oświaty.

Za działalność nowatorską szkoła (jako trzydziesta trzecia) w 1988 r. została przyjęta do Klubu Przodujących Szkół w Polsce. W 1992 r. opracowaliśmy własną koncepcję organizacyjną III kl. integracyjnej z czworgiem uczniów specjalnej troski. W klasie tej pracowało jednocześnie dwóch nauczycieli: nauczania początkowego i specjalny. Obecnie dzieci te są już w kl. V integracyjnej, liczba uczniów wzrosła do siedmiu. Wspólne zajęcia geografii, biologii, muzyki i pracy-techniki, wychowania fizycznego oraz zajęcia twórcze odbywają się raz lub dwa razy w miesiącu. Uczniowie dokonują wyboru tematu swoich zajęć za pomocą kart tematycznych, przygotowanych przez nauczycieli uczących różnych przedmiotów. Każdy uczeń na tych zajęciach czuje się zauważony, co daje mu radość i możliwość zaistnienia. Charakter zajęć otwartych tworzy niemal rodzinny, domowy, klimat, w którym dziecko czuje się bezpiecznie.

Cechą zajęć twórczych jest również odejście od tradycyjnego toku dydaktycznego, kiedy dziecko nabywa wiedzę teoretyczną, a następnie przechodzi do umiejętności jej stosowania. U nas wykonując określone czynności zdobywa wiedzę teoretyczną. Obok celu kształcącego są elementy zabawowe, podczas których obowiązują określone reguły postępowania.

Od 1993 r. od klasy I wprowadziliśmy nauczanie integralne. Spoiwem jest tu tematyka wyłoniona z treści programowych wszystkich przedmiotów przewidzianych do realizacji w tej klasie. Nie ma sztywnych lekcji, lecz określony budżet czasu. Innowacja ta jest kontynuowana i w tym roku szkolnym; wprowadziliśmy m. in. bezstresowe nauczanie muzyki w klasie V-VIII oraz blokowe nauczanie geografii i biologii w klasie IV.

Dzieląc się tym doświadczeniem pragnę podkreślić, że można wiele zdziałać nie popadając w rutynę. Nauczyciel w naszej szkole to nie odosobniony w swoim twórczym działaniu samotnik, ale twórca - nowator wspierany przez przyjaciół. Nowoczesnej szkoły nie zbuduje się bez nauczycieli, którzy podchodzą do swej pracy w sposób twórczy!


Regina Ratajczak

Szkoła Podstawowa, Boruja Kościelna