Humanistyczna edukacja matematyczna

1. Na pierwszym miejscu w hierarchii celów nauczania matematyki moich licealnych pierwszoklasistów umieściłem kształtowanie postaw umożliwiających im samodzielne i odpowiedzialne uczenie się. Dopiero na dalszych miejscach znalazły się: rozwijanie rozmaitych umiejętności matematycznych oraz zdobywanie wiadomości, które nie mają być kolekcją faktów i informacji uporządkowanych działami, ale konstrukcją złożoną z czynnych wiadomości.
2. W kształtowaniu postaw chodzi przede wszystkim o rozwój predyspozycji i zdolności ucznia, zgodny z takimi wartościami, jak: miłość, zaufanie, wdzięczność, religijność, poczucie sprawiedliwości, gotowość do poświęceń i niesienie pomocy, delikatność, sumienność, niezawodność, ofiarność, siła woli, zmysł piękna, obowiązkowość, siła twórcza, wierność, otwartość, wrażliwość, radość, autonomia. Autonomia jest zdolnością do podejmowania samodzielnych decyzji w oparciu o rozważanie rozmaitych punktów odniesienia, widzenia i wskaźników, niezależnie od kary lub nagrody związanej z tą decyzją. Cel ten osiąga się przez wymianę poglądów. W przypadku matematyki można być pewnym, że uczniowie dotrą do prawidłowych rozwiązań, jeśli będą dostatecznie długo dyskutować o tym ze sobą i/lub ze mną.
3. W zakresie standardów nauczania matematyki, oprócz tradycyjnych celów programowych, postanowiłem wyróżnić następujące grupy celów:

•			rozwiązywanie problemów,
•			prowadzenie rozumowań,
•			spostrzeganie regularności i zależności,
•			komunikowanie się,
•			dostrzeganie związków międzyprzedmiotowych,
•			radzenie sobie w trudnych emocjonalnie sytuacjach.
Podczas realizacji tych celów będę zwiększał nacisk na następujące rodzaje aktywności uczniów:
•			podejmowanie zagadnień o charakterze problemów otwartych i badań zaplanowanych na dłuższy czas,
•			stawianie pytań i badanie możliwych odpowiedzi,
•			opisywanie różnych sytuacji przy pomocy rozmaitych reprezentacji,
•			opisywanie, wyjaśnianie i interpretowanie, a także czytanie i słuchanie wypowiedzi prezentujących różne pomysły matematyczne,
•			prezentowanie własnych doświadczeń matematycznych, v stosowanie matematyki w różnych sytuacjach,
•			działania indywidualne i grupowe w prowadzeniu badań,
•			używanie odpowiedniej technologii przy rachowaniu i rozwiązywaniu problemów (kalkulatory, oprogramowanie) oraz różnych źródeł,
•			modelowanie sytuacji za pomocą konkretnych materiałów (klocki, papier w kratkę i w kropki, arkusze kalkulacyjne),
•			rozwijanie intuicji matematycznej oraz głębokiego rozumienia wykonywanych czynności, zanim staną się one nawykami myślowymi (algorytmami).

4. Ocena nie może być środkiem przymusu, służącym realizacji jakichkolwiek celów edukacyjnych. Powinna stanowić środek pomiaru efektów kształcenia. Musi też zawierać informacje o tym, jak uczeń pracuje na zajęciach, jakim jest człowiekiem i jakie robi postępy w nauce. Potrzebna jest też ocena opisowa obejmująca umiejętności z zakresu postawy ucznia wobec uczenia się matematyki i umiejętności radzenia sobie w sytuacjach matematycznych, a więc:

1.	Umiejętność rozwiązywania zadań:
	•	racjonalne planowanie,
	•	samodzielne wykonanie,
	•	samodzielna kontrola.
2.	Umiejętność samodzielnego uczenia się.
3.	Umiejętność współpracy i komunikowania się w zespole.
4.	Prezentowanie aktywnej i twórczej postawy w nowych i nietypowych sytuacjach.

• oparcia, wynikającego z mojego autorytetu, który z kolei oprze się na moim zaangażowaniu, słowie, woli, szanowanych przez ucznia ze względu na zawartą w nich miłość, zrozumienie, zaufanie i niezłomność,
• bezpieczeństwa emocjonalnego, budowanego dzięki bezwarunkowej akceptacji ucznia (wraz z jego wadami i zaletami),
• ciszy i spokoju, które są konieczne do uczenia się,
• respektowania swego świata, co przejawia się w postawie słuchania ucznia oraz nienarzucania mu własnych obrazów świata,
• wspólnoty pielęgnowanej z troską o wzajemną komunikację, akceptację i zaufanie.