Nagroda Alcuina 1995

Zwycięski projekt dotyczy zorganizowania konkursu, a następnie wystawy prac plastycznych i literackich dzieci w wieku 6-14 lat z ośmiu krajów Europy: Włoch, Niemiec, Francji, Szwecji, Czech, Słowacji, Rumunii i Anglii. Ogromne zainteresowanie wśród dzieci i rodziców z krajów biorących udział w rywalizacji zaowocowało dodatkowo zwołaniem kongresu pod znamienną nazwą "Kto ukradł niebo nad dziećmi?". Podczas obrad przedstawiciele krajowych organizacji rodziców i zaproszeni goście dyskutowali o sprawach rodziny i szkoły oraz roli mediów i instytucji oświatowych w wychowaniu młodego pokolenia. Organizatorom konferencji przyświecał cel upowszechnienia w opinii społeczeństw problemów dzieci we współczesnym świecie.

Ponad 10 tysięcy dzieci przysłało swoje prace konkursowe do Włoch. Nagrodzono sto najlepszych! Wystawa przez wiele miesięcy krążyła po włoskich miastach, budząc ogromne zainteresowanie i często głęboką refleksję nad postrzeganiem przez dzieci problemów otaczającej rzeczywistości. Prace te na stałe trafiły do galerii sztuki dziecięcej.

Projekt Włoskiego Stowarzyszenia Rodziców zyskał uznanie międzynarodowego jury za ogromne zaangażowanie dzieci i rodziców w przebieg tej imprezy oraz za jej rozmach i sprawność organizacyjną. Włoskie Stowarzyszenie Rodziców należy do najbardziej aktywnych; w 1994 r. zgłosiło do Nagrody Alcuina inny projekt, który znalazł się wśród pięciu nominatów. Dotyczył on organizowania dzieciom i młodzieży czasu wolnego poza szkołą, z wykorzystaniem sprzętu i urządzeń szkolnych.

Cztery pozostałe projekty nominowane do Nagrody są również dobrymi przykładami współpracy między szkołą a domem.

"Ziarna przyjaźni" - wzajemne poznanie dzieci protestanckich i katolickich

Rodzice dostrzegli pewną nadzieję na pokój w Irlandii w organizowaniu wymiany dzieci z Irlandii Północnej i Południowej. I tak, w 1995 r. 16 dzieci w wieku 10-12 lat z Irlandii Płn. zostało zaproszonych na jeden dzień do Dublina przez dzieci z Irlandii Płd. Wizyta obfitowała w wiele wzruszających momentów: powitalny aplauz zgotowany przez gospodarzy gościom z Północy, wspólne zajęcia, śpiewanie piosenek i posiłek przy wspólnym stole rokują nadzieję na nawiązanie wzajemnych sympatii i przyjaźni. To zwykłe spotkanie dzieci obu zwalczających się społeczności było dramatycznym wołaniem do dorosłych: pozwólcie nam żyć w pokoju!

"Życie bez barier" - niepełnosprawni żyją jak inni

Miasteczko Valkenburg leży na południu Holandii, w pobliżu granicy z Belgią i Niemcami. Region ten jest szczególnie otwarty na kontakty z sąsiadami spoza granicy. Nauczyciel, Fred Schobben, który zajmuje się nauczaniem niepełnosprawnych w wieku 12-20 lat, w ciągu piętnastu lat organizował dla swoich wychowanków systematyczne wycieczki do różnych krajów europejskich: Portugalii, Francji, Anglii, Niemiec, Grecji i Włoch. Dzięki temu przedsięwzięciu jego uczniowie poznawali praktycznie kulturę i obyczaje innych narodów, a ponadto uczestniczyli w zajęciach rehabilitacyjnych w różnych centrach europejskich. Niepełnosprawni z Holandii mieli możliwość poznania warunków życia niepełnosprawnych w innych krajach.

Ten eksperyment każdorazowo dawał młodym ludziom poczucie, że są tacy sami jak inni, a ich przyszłość czynił bardziej otwartą i pełną nadziei.

Europejska dwujęzyczna szkoła w Aubenas

Od 1988 r. działa w Aubenas w południowej Francji Dwujęzyczna Szkoła Saint Regis, która wdraża "program europejski" przez wczesny kontakt dzieci z drugim językiem. Już od trzeciego roku życia dzieci uczestniczą w specjalnych zajęciach, a następnie w wymianie międzynarodowej i różnych imprezach edukacyjnych, kulturalnych i sportowych. Działają tu grupy konwersacyjne, prowadzi się systematyczną wymianę korespondencji itd. W 1994 szkoła gościła uczniów z 17 regionów Europy.

Szkoła opracowała programy regularnej współpracy na skalę europejską, które mają wyzwalać u dzieci ciekawość świata, a nauczycielom i rodzicom dawać impuls do współpracy.

Dialog rodzice - nauczyciele

Niemieckie stowarzyszenie rodziców katolickich (KED) opracowało i wprowadziło w życie program współpracy rodziców i nauczycieli dotyczący takich zagadnień wychowawczych, jak: kształtowanie charakterów, przystosowanie społeczne, aktywny rozwój, atmosfera w szkole itp. KED zaproponował wdrożenie tego programu w kilku szkołach pilotażowych. Wychowawcy w tych szkołach wspomagani są przez zaangażowanych doradców naukowych. Te pilotażowe szkoły mają umożliwić zebranie doświadczeń. Następnie planuje się wydanie książki, która upowszechnić ma wzorce postępowania nauczycieli i rodziców wobec trudnych problemów wychowawczych dzieci i młodzieży.

Nagroda Alcuina co roku konsekwentnie promuje kilka najlepszych spośród nadesłanych z różnych krajów Europy pomysłów dotyczących wychowania i współpracy rodziców i nauczycieli. Ceremonia wręczenia nagród edycji 1995 odbyła się we wrześniu ub. r. w Luksemburgu, mieście uznanym w 1995 r. za kulturalną stolicę Europy.

Nasze czasopismo, "Edukacja i Dialog", doznało zaszczytu nominacji do tej prestiżowej nagrody w roku 1993.


Maria Szpilowska