Co cię czeka, gimnazjalisto?

Szczególny nacisk położono na informacje o warunkach i kierunkach dalszej nauki w nowo powstałych liceach profilowanych i szkołach zawodowych dla absolwentów gimnazjum. Podobne prelekcje wychowawcy zorganizowali następnie dla rodziców; najważniejsze informacje dotyczące zmian w systemie oświaty rodzice otrzymali w postaci specjalnie dla nich przygotowanej przez poradnię ulotki.

Aby dobrze przygotować się do tych zmian, trzeba było najpierw rozeznać się w oczekiwaniach edukacyjnych, poznać tendencje rozwoju zainteresowań zawodowych młodzieży. Temu celowi służyło przeprowadzenie ankiety wśród uczniów i rodziców. Badania objęły 519 uczniów klas drugich z sześciu gimnazjów w Choszcznie, Bierzwniku, Drawnie, Krzęcinie, Pełczycach i  Reczu;40% badanych to uczniowie ze średnią ocen 4,0-5,0; tylko 23% uczy się poniżej średniej 3,0, a większość uczniów (64%) mieszka na wsi. Część z nich jest zmuszona dojeżdżać do szkoły.

Badania wykazały, iż 63% uczniów musi pokonywać ponad 10 km, aby uczyć się w szkole średniej; tylko 12% badanych ma szkołę średnią w swoim miejscu zamieszkania, ale w szkole podstawowej 54% spośród nich uczyło się języka angielskiego i niemieckiego. Także w gimnazjum naukę języka niemieckiego kontynuuje 61%, a języka angielskiego 83%.

Dodatkowe lekcje i korepetycje z języków obcych pobiera 16% badanych, co świadczy o poziomie materialnym mieszkańców tego regionu. Z 519 badanych 25% ma w domu komputer. Dla pozostałych szkoła jest miejscem, gdzie mogą zdobyć umiejętności związane z obsługą komputera. I tak: 49% obsługuje komputer na poziomie gier, 67% zaś  na poziomie programów. Komputerem nie potrafi się posługiwać tylko 9% badanych.

W odpowiedzi na pytanie o chęć rozwijania w szkole średniej dodatkowych umiejętności najczęściej wskazywano:

• obsługę komputera  - 67% ankietowanych,
• znajomość języków - 54%,
• jazdę samochodem - 48%.

W dalszej kolejności uczniowie chcieliby posiąść umiejętności związane z:

• handlem i marketingiem - 23% badanych,
• prowadzeniem biznesu - 20%,
• usługami finansowymi - 13%,
• zarządzaniem ludźmi - 10%.

Spośród ankietowanych 46% byłoby gotowych ponosić dodatkowe opłaty, aby zdobyć  w szkole średniej certyfikat znajomości języka obcego, 38% chciałoby otrzymać go za darmo, 14% zaś nie jest zainteresowanych takim dyplomem.

W wyniku badań rozpoznano następujące potrzeby młodzieży:

• 12% ankietowanych chce jak najszybciej zdobyć zawód i rozpocząć pracę,
• 21% uczniów jest niezdecydowanych i nie potrafi określić swojej dalszej ścieżki edukacyjnej,
• 66% młodzieży chce kontynuować naukę w liceum profilowanym.

W zakresie nauki w liceum profilowanym szczególne zainteresowanie wzbudzają profile:

akademicki - 52% ankietowanych,

• usługowo-społeczny - 30%,
• techniczno-technologiczny - 24%,
• kulturalno-artystyczny - 19%,
• rolniczo-środowiskowy - 17%.

Podsumowując, 2/3 badanej młodzieży chciałoby zdobyć wykształcenie na poziomie średnim - maturalnym. Przewiduje się, iż połowa z nich wybierze akademicki profil kształcenia. Znaczna część uczniów pochodzących ze wsi wybierała profil rolniczo-środowiskowy, co należy wiązać z chęcią kształcenia się w kierunku pozwalającym na prowadzenie gospodarstwa indywidualnego lub późniejsze zatrudnienie w środowisku wiejskim. Nietrudno zauważyć, iż młodzież ma dość wysokie aspiracje.

W celu poznania opinii rodziców na temat zmian w systemie oświaty na poziomie szkół ponadgimnazjalnych pracownicy Poradni Psychologiczno-Pedagogicznej w Choszcznie przeprowadzili ankietę badającą oczekiwania edukacyjne rodziców gimnazjalistów. Ankietą zostało objętych 369 osób. Oto wyniki przeprowadzonych badań i wypływające z nich wnioski:

• Spośród ankietowanych 31% uważa, że ich dziecko interesuje się wieloma sprawami, ale powierzchownie. Natomiast 27% rodziców podkreśla, iż ich dzieci mają sprecyzowane i głębokie zainteresowania, co świadczyłoby o tym, iż będą chciały te zainteresowania rozwijać w szkole średniej.
• 60% rodziców chce, by ich dziecko kontynuowało naukę w trzyletnim liceum profilowanym, natomiast 17% uważa, że po ukończeniu gimnazjum dziecko powinno jak najszybciej zdobyć kwalifikacje zawodowe w dwuletniej szkole zawodowej.
• Zdaniem 37% rodziców decyzję o wyborze szkoły ponadgimnazjalnej powinna podjąć cała rodzina, 32% zaś ankietowanych zrzuca odpowiedzialność na dziecko, twierdząc, iż decyzję tę powinno podjąć dziecko samodzielnie; tylko 0,4% rodziców jest gotowych w tym względzie narzucić swoją wolę dziecku.
• W wyborze szkoły ponadgimnazjalnej rodzice kierują się następującymi kryteriami - według kolejności wyboru:
  1. zainteresowania dziecka,
  2. opinia o poziomie nauczania w szkole,
  3. opinia o bezpieczeństwie w szkole,
  4. odległość od miejsca zamieszkania,
  5. opinia wychowawcy dziecka,
  6. możliwość kontynuowania nauki,
  7. koszt kształcenia,
  8. możliwość szybkiego zdobycia zawodu.

Wyniki te sugerują, iż rodzicom zależy na rozwijaniu zainteresowań ich dzieci w szkole średniej. Ponadto ważny jest poziom kształcenia i bezpieczeństwa w danej placówce, czyli im szkoła ma lepszą opinię, dysponuje dobrą kadrą dydaktyczną i jest wydolna wychowawczo, tym ma większą szansę na wybranie jej przez daną osobę.

Natomiast w najmniejszym stopniu rodzicom zależy na tym, by szkoła przygotowała ich dziecko do szybkiego zdobycia zawodu, co świadczy o tym, iż zdecydowana większość rodziców ma wysokie aspiracje względem własnych dzieci i chciałaby, by ich pociechy uczyły się jak najdłużej.

Magdalena Matuszczak
Poradnia Psychologiczno-Pedagogiczna
w Choszcznie