Postawmy na kulturę!

Michał Kapias w artykule "Jak obronić młodzież przed sektami?" ("EiD" nr 6/2000) sugeruje pewne rozwiązania zapobiegające szkodliwym wpływom ich działalności, tj. zniewoleniu fizycznemu i osobowościowemu, jakie one niosą. Mam parę uwag na marginesie wspomnianego opracowania, gdyż rzecz wymaga subtelnego traktowania.

Czy każda nowa religia jest na pewno szkodliwa? Kiedy się zaczyna zniewolenie? Jak się to ma do zasad tolerancji? A degradowanie więzi rodzinnych... Źródeł tego zła jest wiele. Żadna religia, nawet najlepsza, nie gwarantuje harmonii domowej. A hasło "więź rodzinna" bywa nadużywane; przesadne idealizowanie jest równie niebezpieczne.

Przytoczone w artykule M. Kapiasa szesnaście punktów tematycznych programu wychowawczego zawiera niewątpliwie ważne myśli i postulaty. A jednak mam wątpliwości. Oto punkt trzeci, w którym powiedziano: "Ukazanie wyjątkowej pozycji człowieka w świecie, jego absolutnej wartości i nieprzyrównywalności do niczego innego". Chyba trzeba by powiedzieć, jak daleko sięga w świecie wyjątkowość pozycji człowieka. Dalej: co kryje w sobie "nieprzyrównywalność do niczego innego"? Mam ogromny szacunek do człowieka, ale w tym miejscu trochę się boję, żeby postulat "wywyższenia" nie przenosił się na szersze tło stosunków międzyludzkich.

Jak obronić młodzież przed sektami? Nie tylko zresztą młodzież. Oczywiście można takimi drogami, jak sugeruje autor wzmiankowanego programu. Ja natomiast położyłbym większy nacisk na organizowanie powszechnego uczestnictwa w kulturze. Przez rozmaite drogi i źródła poznawania świata, także poprzez emocje łatwiej nauczyć krytycznego oceniania rzeczywistości, dokonywania racjonalnych wyborów. Obcowanie z kulturą zajmuje czas. Gdy czas jest godziwie wypełniony, nie ma poczucia pustki, nie ciągnie w stronę sekt i tym podobnych "ciekawostek".

Choć kultura jest coraz bardziej lekceważona i ciągle się ją odziera ze środków niezbędnych do egzystencji w każdym jej wymiarze, jeżeli nie postawimy na kulturę, będzie nam coraz trudniej ograniczać negatywne wpływy płynące z różnych stron. Postawa wobec wartości duchowych, intelektu jest probierzem szczerości intencji wobec zjawisk w rodzaju sekt.

Stanisław Turowski
Gubin