Nauczycielski pęd do wiedzy

W dobie reformy oświaty ukończenie studiów wyższych stało się zaledwie niezbędnym warunkiem podjęcia pracy w szkole, natomiast warunkiem jej kontynuowania jest ustawiczne dokształcanie, i to nie tylko w kierunku ukończonych studiów. Jak w całym kraju, tak i na naszym terenie w ostatnich dwóch latach zapotrzebowanie nauczycieli na różne formy kształcenia i doskonalenia, choć istniało zawsze i było większe niż w innych grupach zawodowych, wzrosło jeszcze bardziej. Dużym zainteresowaniem cieszyły się różne, często warsztatowe, formy organizowane przez pilski Oddział Doskonalenia Nauczycieli; w minionym roku szkolnym prawie dwa tysiące nauczycieli ukończyło 102 kursy, a 225 podjęło inne formy nauki dające dodatkowe kwalifikacje.

Jest to ogromna rzesza nauczycieli, która za swoje pieniądze (najtańszy kurs to ok. 100 zł.), nierzadko dojeżdżając z odległych miejscowości, w swoim wolnym czasie dokształcała się i doskonaliła. Często wysiłek ten wiązał się z perspektywą lepszego zdania egzaminu kwalifikacyjnego lub otrzymaniem kolejnego stopnia awansu zawodowego. Nie bez znaczenia była jednak także własna satysfakcja i potrzeba samorealizacji.

W minionym roku szkolnym, częściej niż w latach poprzednich, najbardziej ambitni nauczyciele kończyli studia podyplomowe. Czynniki motywujące taką formę kształcenia były różne, przede wszystkim jednak była to chęć nadążenia za zmianami w oświacie, otrzymanie odpowiedniego stopnia awansu zawodowego, ale także potrzeba prestiżu i autorytetu w środowisku.

Ten nauczycielski pęd do wiedzy odczuła również Biblioteka Pedagogiczna, która odnotowała znaczny wzrost czytelnictwa wśród nauczycieli różnych szkół i specjalności oraz ogromne zainteresowanie najnowszymi wydanictwami z dziedziny pedagogiki i psychologii. Część nauczycieli korzystała w Pile z dobrodziejstw Państwowej Wyższej Szkoły Zawodowej, która proponowała kilka kierunków studiów podyplomowych.

Pytani o odczucia, nauczyciele bardzo różnie oceniali to swoje podyplomowe studiowanie. To “piękna przygoda, wspaniali ludzie, założenia programowe bardzo ambitne i ciekawe. Cieszyliśmy się, że zdobędziemy nowe kwalifikacje. Z początku doskwierał nam jednak organizacyjny bałagan i słaby dobór wykładowców. Zajęcia były prowadzone metodami aktywizującymi, przy jednoczesnej powierzchowności realizowanego tematu. W drugim semestrze organizacja znacznie się poprawiła. Otrzymaliśmy grafik zajęć, wykładowców wymieniono. Zakończenie studiów oblewaliśmy łzami, że piękna przygoda już się skończyła” – tak napisała jedna ze słuchaczek.

Inna uczestniczka studiów podyplomowych z organizacji i zarządzania oświatą, prowadzonych przez wykładowców Elbląskiej Wyższej Szkoły Humanistycznej przy współpracy pilskiego ODN, też jest zdania, że nie zmarnowała czasu: “Spotkałam wspaniałych wykładowców, którzy nauczali nas planować, przewidywać i organizować pracę w placówkach oświatowych. Istotne było to, że nie podawano nam gotowych recept i rozwiązań. Do wszystkiego dochodziliśmy drogą rzeczowych ćwiczeń, warsztatów i analiz. Nauczono mnie nowego spojrzenia na szkołę, rodziców i środowisko”. Podobne odczucia wyrażali inni słuchacze.

A co było złe? Cena – 2200 zł na kieszeń nauczycielską to ogromna kwota!
Nauczyciele pilscy dojeżdżali na studia podyplomowe do Bydgoszczy, Poznania i Torunia. W rozmowie podkreślali bardzo wysoki poziom wykładów, ale zbyt małą liczbę form warsztatowych i konwersatoriów. Chwalili sobie za to nieformalną wymianę doświadczeń między sobą, a krytykowali wygórowane ceny.

Większość zajęć była organizowanych w Pile. Wykłady były prowadzone przez doświadczonych pracowników naukowych, doskonale przygotowanych merytorycznie i metodycznie. Niestety, byliśmy w Pile prawdopodobnie ostatnimi studentami Akademii Bydgoskiej, od roku bowiem akademia “wygasza” wszystkie swoje punkty zamiejscowe. Oczywiście trudno krytykować decyzję władz bydgoskiej uczelni, tym bardziej że jest ona zgodna z rozporządzeniem MEN. Jednak przykład innych uczelni, które utrzymały punkty zamiejscowe, a nawet otworzyły nowe kierunki, mówi sam za siebie. Osobiście uważam, że dzięki tej decyzji liczba studentów Akademii Bydgoskiej z regionu pilskiego radykalnie się zmniejszy. A chyba nie o to chodziło?

Nauczyciele to grupa, która musi stale wzbogacać swoją osobowość, pogłębiać wiedzę, aby utrzymywać sprawność zawodową na najwyższym poziomie. Współczesny nauczyciel musi nie tylko chcieć i umieć ustawicznie się doskonalić, ale też powinien mieć do tego stworzone warunki instytucjonalne i materialne. Z tym jednak nie jest dobrze. Chyba w żadnym zawodzie tak wielu ludzi nie wydaje na swoje dokształcanie tyle pieniędzy, jak czynią to nauczyciele. Studia podyplomowe są drogie, kursy doskonalące i warsztaty również nie są tanie. Wciąż jednak organizatorzy znajdują chętnych, dla których są one prowadzone. Zapewne poprawa sytuacji finansowej lub choćby częściowe dofinansowanie kosztów kształcenia zachęciłyby jeszcze większą rzeszą nauczycieli do podjęcia trudu nauki w różnych formach doskonalenia.

Zaczynamy nowy rok szkolny. Ilu nauczycieli podejmie kolejne kursy, warsztaty i studia podyplomowe? Ile za to zapłacą, ile skorzystają?