Oświadczam, że zapoznałem się i akceptuję
Politykę prywatności



Antystresowe warsztaty dla młodzieży

Proponuję trzygodzinne warsztaty dla młodzieży gimnazjalnej i licealnej, ułożone z uwzględnieniem elementów kontaktu interpersonalnego opartego na analizie transakcyjnej z częściowym wykorzystaniem procedury neurolingwistycznej.


Ćwiczenia mają na celu wskazanie młodzieży kilku sposobów rozładowania napięć psychicznych spowodowanych negatywnymi emocjami, nieadekwatnym zachowaniem, sztywnymi reakcjami zachowaniowymi. Zajęcia powinna prowadzić osoba z doświadczeniem w aranżowaniu kontaktów interpersonalnych. Zadaniem prowadzącego jest przekonanie uczestników spotkania, że udział w zajęciach jest w ich interesie i ma dalekosiężne pozytywne skutki.

Po ciepłym i życzliwym powitaniu uczestników spotkania trener proponuje przedstawienie się każdego z obecnych (5 min). Z kolei zachęca zebranych do sporządzenia regulaminu zajęć (15 min); normy można wypisać na tablicy, aby były widoczne przez cały czas trwania sesji. Jeśli młodzież ma poczucie wpływu na przebieg warsztatów, wzrasta jej zaufanie do osoby prowadzącej, co wzmacnia osiągnięcie efektów zaplanowanych ćwiczeń. Oto przykład kontraktu: podczas zajęć nie przeszkadzamy sobie wzajemnie, nie przerywamy wypowiedzi, zwracamy się do siebie po imieniu, nie wyśmiewamy się wzajemnie, nie krytykujemy cech osobistych, przerwa – co godzinę.

Merytoryczna część zajęć (3 godz.)

Prowadzący omawia przyczyny napięć psychicznych i ich szkodliwość dla funkcjonowania człowieka; przytacza najczęściej spotykane okoliczności wywołujące napięcia psychiczne. Tak naprawdę stres jest wynikiem serii błędów: sami doprowadzamy się do stresu, bo nie chce się nam poszukać alternatywnego wyjścia z sytuacji, wolimy przyjąć postawę małego dziecka, niż podjąć trud analizy sytuacji, wreszcie – należy zrozumieć, że stres to naturalny mechanizm obronny organizmu, który jednak podlega naszej kontroli i nie musimy mu ulegać.

W nawiązaniu do tego instruktor cytuje myśl zaczerpniętą z Epikura: „Nie rzeczy są straszne, ale wyobrażenia o nich, które doprowadzają do stresu”. Przedstawia zdarzenia, które są charakterystyczne dla stanu emocjonalnego Ja – Dziecko, mające źródło w takich wyrażeniach, jak lękam się, szukam, uciekam, buntuję się, chcę się uwolnić – co w konsekwencji prowadzi słuchacza do pożądanego modelu komunikacyjnego Dorosły – Dorosły. Ten wywód ma zilustrować sytuację, w której człowiek niejako sam sobie wybiera rodzaj stresu. A więc to, jak przeżywamy trudne chwile, które zdarzają się każdemu człowiekowi, w dużej mierze zależy od nas samych.

Ten miniwykład ma pobudzić zebranych do refleksji nad stanem komunikacji Ja – Dorosły i pomóc w odejściu od stereotypowego układu Rodzic – Dziecko, do jakiego uczniowie są nawykli w domu i w szkole, a także do pobudzenia relacji komunikacyjnej Dorosły – Dorosły, tj. przyjacielskiej konstruktywnej formy porozumiewawczej.

Oto kilka ćwiczeń, których celem jest zaznaczenia rangi siły woli w kierowaniu pewnymi aspektami swojego życia. Teksty powinny być wygłaszane przez prowadzącego ciepłym, ale stanowczym tonem z użyciem wymownej gestykulacji.  

Ćwiczenie 1. „Wyobraź sobie...”; narzędzia: materace dla każdej osoby, kasety z muzyką relaksacyjną (20 min)
Uczestnicy zajmują miejsca na materacach, a prowadzący stonowanym głosem czyta na tle muzyki przygotowany wcześniej tekst o łagodnych motywach, np. zaczynający się od słów: „Wyobraź sobie strumień…”.
W ćwiczeniu chodzi o zaspokojenie stanu emocjonalnego Ja – Dziecko oraz zasygnalizowanie, że zajęcia te nie mają nic wspólnego z lekcjami. Uczestnik ma wynieść przeświadczenie, że relaks to dobry sposób na odprężenie, że warto nauczyć się spędzać czas sam na sam przy dźwiękach spokojnej muzyki, zostawiając na boku trapiące go problemy.

Ćwiczenie 2. „Bezpieczna przystań”; narzędzia: kartki z tekstem (15 min)
Ćwiczenie polega na oswajaniu się z sytuacją w myśl wcześniej przytoczonej zasady „nie rzeczy są straszne, ale wyobrażenie o nich”. Najpierw w skupieniu uczniowie uświadamiają sobie okoliczności ostatnio przeżytego stresu, następnie losują karteczki, które otwierają dopiero w takim miejscu sali, które uznają za „oazę spokoju”.
Po rozwinięciu kartki znajdują anons: „Tu jest twoja przystań, jesteś bezpieczny. Tutaj wszystkie twoje rozterki są mniejsze, niż myślisz; spójrz na nie jak człowiek dorosły; na pewno potrafisz je ogarnąć i dojść do wniosku, jak mało są istotne. Zawsze tu możesz przyjść, kiedy dopadnie cię chandra. Poszukaj „przystani” także w swoim domu”.
Przez działanie na podświadomość następuje pobudzenie stanu Ja – Dziecko (zrozumienie potrzeb) i uaktywnienie relacji Ja – Dorosły.

Ćwiczenie 3. „Pooddychajmy!” (7-10 min)
Prowadzący wyjaśnia zebranym w sali uczniom, jak wielkie znaczenie w pokonaniu napięcia psychicznego ma opanowanie w takich sytuacjach zazwyczaj przyśpieszonego, płytkiego oddechu. Proponuję w tym celu ćwiczenie, które należy przeprowadzić w pozycji stojącej: pochylić się do przodu, głęboko zaczerpnąć powietrza, a wracając do pozycji wyprostowanej, wyciągnąć ręce do przodu i dokładnie opróżnić płuca.
W czasie trwającej gimnastyki, instruktor wyjaśnia, że wdychamy powietrze, tlen, życie, mądrość, niezbędną energię, a wydychamy lęk, strach… Na koniec trener zachęca, aby takie ćwiczenie wykonywać samodzielnie w dogodnym dla siebie miejscu, a towarzyszące mu myśli dobierać dowolnie, np.: wdycham mądrość, siłę, pomysłowość, odwagę, a wyrzucam z siebie wszystko, co niepotrzebne – lękliwość i bezradność.
Dzięki temu ćwiczeniu uczestnicy nabierają niezbędnej harmonii ciała i psychiki; dzięki samosugestii wyrzucają ze swej psychiki to, co złe, a zatrzymują to, co dobre.

Ćwiczenie 4. „Studzienka”; narzędzia: pudełka z zapałkami (4-5 min)
Istnieje wiele sytuacji stresowych, których skutki można przynajmniej ograniczyć. Na przykład boimy się klasówki, podjęcia ważnej decyzji, a myśli o tym odsuwamy na dalszy plan. To niczego nie załatwia, jedynie wzmaga napięcie. Lepiej w takich momentach się zastanowić, jak zagospodarować czas pozostały do mającego nastąpić wydarzenia. Jak to zrobić? Prowadzący rozdaje wcześniej dobranym dwuosobowym zespołom pudełka z zapałkami z poleceniem ułożenia z zapałek „studzienki”, na co przeznacza trzy minuty, z tym że pierwsze dwie minuty uczestnicy mają trwać w bezczynności. Z kolei to samo ćwiczenie mają wykonać w odwrotnym porządku: najpierw przez dwie minuty praca, potem przerwa.
Po kilkakrotnych ćwiczeniach, instruktor pyta zebranych, czy nie odczuli różnicy w kolejności wykonywania zadania? Sugeruje, że chyba lepiej jest najpierw wykonać pracę, a potem cieszyć się odpoczynkiem, niż czekać z założonymi rękami na wykonanie zadania, co niechybnie prowadzi do napięcia. Trzeba uświadamiać młodzieży, że wszelkie działanie wpływa uspokajająco na psychikę, a bezczynność rozbija wewnętrznie. Można również postulować, by przed każdym czekającym zadaniem życiowym budowali taką „studzienkę”, która może stanowić skarbnicę z pomysłami na rozstrzygnięcie swojego problemu.

Ćwiczenie 5. „Picasso”; narzędzia: kartony, kolorowe kredki (20-25 min)
Prosimy uczniów, by wyobrazili sobie, że każdy z nich jest wielkim artystą, np. Pablem Picassem, i że wybitni przedstawiciele społeczeństwa przychodzą prosić mistrza o graficzne wyobrażenie stresu. Uczniowie przystępują do wykonania tego zamówienia. Podpowiadamy, jak można przedstawić istotę stresu: pod postacią szalejącej burzy, fal morskich lub płytkiego oddechu czy bólu głowy. Po zakończeniu zadania każdy uczestnik opisuje, co zawiera jego rysunek, a następnie demonstracyjnie niszczy kartonik (wraz ze stresem).
W tym wypadku prowadzący wykorzystuje zasady metody projekcyjnej, dzięki której uczeń ma możliwość przeniesienia swych stanów emocjonalnych w dziedzinę sztuki. Przy okazji „ogląda” swój stres (nie jest taki straszny) i znajduje prosty sposób, by się go pozbyć (zniszczenie obrazu).

Ćwiczenie 6. „Chcę zmienić!”; narzędzia: kartki papieru (15-20 min)
Na wstępie prowadzący proponuje zebranym zastanowienie się na zachowaniami wywołującymi u nich stres. Prosi, by na rozdanych kartkach wypisali te zachowania i określili, które uważają za bardziej, a które za mniej konstruktywne. Rzuca myśl, aby któreś z tych postępowań ograniczyć na korzyść innych. Np. zamiast chodzić po pokoju i lamentować, czy nie lepiej usiąść i przez 15 minut w ciszy oddać się lekturze ulubionej książki? Na koniec ćwiczenia uczniowie dzielą się swoimi pomysłami, omawiają ich wady i zalety, wybierają najbardziej obiecujące.
Prowadzący podsumowuje tę dyskusję, kończąc wnioskiem, że każdy organizm zawiera pewien potencjał energetyczny, a kierując się własną wolą może tę energię wykorzystać do działania i wówczas uczucie niepokoju samoistnie się niweluje do odpowiednich rozmiarów. Sygnalizuje przy tym, że nie należy za wszelką cenę się bronić przed strachem, gdyż pewna doza napięcia jest niezbędna do wywołania postawy motywacyjnej i utrzymania homeostazy psychicznej.
Opisany rodzaj ćwiczeń w sytuacjach stresowych kształtuje właściwe pobudzenie stanu Ja – Dorosły. Daje możliwość spojrzenia z boku na własne postępowanie i na dokonanie ewentualnej korekty.

Ćwiczenie 7. „Przyjaciel – lekarstwem na stres” (15-20 min)
Uczniowie dobierają się parami. Wzajemnie dzielą się wrażeniami z ostatnio przeżytej sytuacji stresowej, opisują swoje wysiłki, co robili, aby wydostać się z dołka psychicznego. W rozmowie pomagają im wypisane na tablicy pytania: Co uważasz za złe w twoim zachowaniu? Które zachowania należy wzmocnić, a które wyeliminować? Jakie wyciągnąłeś wnioski na przyszłość? Czy gotów jesteś przyznać rację Epikurowi, że nie rzeczy są straszne, ale wyobrażenia o nich?
W tym ćwiczeniu chodzi o spojrzenie na swoje problemy z perspektywy czasu (przepracowywanie) i samodzielne wyciągnięcie wniosków. Ważne jest też, aby odkryć na własny użytek, że rozmowa z kimś bliskim na temat trudnej sytuacji, w jakiej się znaleźliśmy, prowadzi do zrozumienia rzeczywistego położenia, co znacznie łagodzi napięcie.

Ćwiczenie 8. „Receptura”; narzędzia: kartki z wskazanym „lekarstwem” (10-15 min)
Uczniowie dobierają się trójkami i spośród dwudziestu propozycji uleczających, które znajdują się na kartce, wybierają pięć najbardziej ich zdaniem pożytecznych. Oto niektóre ze wskazań:
• Miał rację Epikur, kiedy mówił, że nie rzeczy są straszne, ale wyobrażenia o nich (konstruktywne).
• Lubię wiedzieć, na czym stoję, dlatego szukam tego, czego się boję (konstruktywne).
• Stres pojawił się bez mojego udziału, nie jestem psychologiem, by starać się go zrozumieć (destruktywne).
• Nie muszę rozumieć tego, co się ze mną dzieje (destruktywne).
• Znam wiele sposobów, by mój organizm nie był aż tak bardzo nękany przez stres (konstruktywne).
• Otacza mnie milion spraw, stres jest jedną milionową mego życia – nie pozwolę, aby jedna milionowa decydowała o moim życiu (konstruktywne).
• Tylko wtedy, kiedy komuś dopiekę, pozbędę się stresu (destruktywne).
• Pan Bóg dał mi wolną wolę – sam wybiorę sposób, aby zachować się właściwie (konstruktywne).

Zakończenie spotkania (7-10 min)
Konieczne jest przewidzenie czasu na dokonanie oceny odbytych ćwiczeń. Uczniowie z pewnością oczekują słów pochwały za ich wybór postępowania czy za wygłoszone opinie. Dla instruktora z kolei ważne są oceny przebiegu spotkania przez uczestników. Trzeba zachęcić młodych ludzi, aby bez obaw wyrażali swoje zdanie o ćwiczeniach i prowadzącym, co umożliwi wzbogacenie doświadczenia i dalsze doskonalenie techniki warsztatowej.


Paweł Czerwiński
Koniecpol



 

Kwiecień 2005
REKLAMA
SPOŁECZNOŚĆ
KATEGORIE
NAJNOWSZE ARTYKUŁY

Nie ufaj uczniowi, czyli zamiana nauczycieli w kadrę penitencjarną

WSNS Pedagogium 23 Październik 2014

Jak licealiści są przygotowani do nowej matury

Redakcja portalu 23 Październik 2014

Nowy wymiar edukacji

Witold Kołodziejczyk 22 Październik 2014

ZNP: Ministerstwo edukacji manipuluje przy podziale subwencji

Redakcja portalu 22 Październik 2014

Czy MEN rozwiąże problemy szkół zawodowych?

Jerzy Lackowski 21 Październik 2014


OSTATNIE KOMENTARZE

Szkoła najlepsza we współpracy ze światem pracy - konkurs

~ google apps udel(Gość) z: http://Www.Lmgtfy.com/?q=google+plus+account+for+business 24 Październik 2014, 16:06

Zdrowe żywienie w warszawskich szkołach

~ google app store app(Gość) z: http://www.lmgtfy.com/?q=google+authorship+program 24 Październik 2014, 16:06

Urlop z e-książką

~ installment loans for bad credit(Gość) z: http://s3.amazonaws.com/installmentloansforbadcredit/installmentloansforbadcredit. 24 Październik 2014, 15:50

Szkoła najlepsza we współpracy ze światem pracy - konkurs

~ google plus app development(Gość) z: http://Www.lmgtfy.com/?q=google+advertising+costs 24 Październik 2014, 13:44

Zostań mentorem lub osobą wspierającą w projekcie "Optymalizacji sposobu wykorzystywania narzędzi dydaktycznych IBE w praktyce lekcyjnej"

~ get paid to take surveys(Gość) z: http://www.esurveylive.com 24 Październik 2014, 12:53


Powrót do góry