www.eid.edu.pl Czasopismo Listopad/Grudzień 2009

Po co nam matematyka?

Jako nauczycielka matematyki spotykam się często z pytaniem, po co nam w życiu potrzebna nauka matematyki, zwłaszcza że przysparza ona tylu trudności na wszystkich etapach kształcenia? Zwykle odpowiadam: „Podobnie jak ćwiczenia fizyczne są potrzebne do utrzymania sprawności ciała, tak rozwiązywanie zadań matematycznych do tego, by pobudzić do pracy szare komórki".

Ale tak naprawdę matematyka rozwija dwie podstawowe umiejętności w prawidłowym myśleniu: dokonywanie analizy i synteza problemu. Analiza polega na rozkładaniu całości na części składowe i wyodrębnieniu w przedmiocie jego właściwości i cech. Podobnie, rozwiązując zadanie matematyczne, musimy dokonać analizy treści zadania, wyodrębnić jego określone dane oraz wydzielić niewiadome, które należy poznać. Synteza natomiast dopełnia czynności analizy przez łączenie wyodrębnionych poprzednio składników i cech w jednolitą całość, w ich wzajemnych proporcjach i zależnościach. Te dwie operacje myślowe umożliwiają porównywanie rozmaitych rzeczy, zjawisk faktów i zdarzeń, które przyczyniają się do lepszej orientacji w rzeczywistości i pomagają w usprawnianiu praktycznego działania.

Umiejętność porównywania prowadzi do operacji klasyfikowania, która ściśle się łączy z systematyzowaniem informacji. Ta umiejętność jest niezbędna uczniowi, aby mógł się uczyć efektywnie. Każde niemal zadanie matematyczne rozwija w młodym człowieku podstawowe operacje myślowe, a tym samym kształtuje zdolność rozwiązywania problemów życiowych.

Dobrze wykształcona umiejętność dokonywania analizy i syntezy pociąga za sobą biegłość w porównywaniu i klasyfikowaniu. Posiadanie takich zdolności umożliwia łatwe ustalenie faktów i określenie ich nadrzędności i podrzędności, dobranie argumentów oraz przewidzenie kontrargumentów (przeszkód), a to wszystko prowadzi do pomyślnego rozwiązania każdego problemu.

Matematyka jest przedmiotem, który przede wszystkim uczy prawidłowego, logicznego myślenia i między innymi dlatego nazywają ją królową nauk. Powinniśmy nieustannie uświadamiać to uczniom i rodzicom, ponieważ nikt, a tym bardziej człowiek wykształcony, nie może być zwolniony z myślenia. Uczeń, świadomy istotnej potrzeby matematyki w jego toku nauczania, łatwiej pokona trudności związane z tym przedmiotem.

Joanna Małkińska
Kościerzyna

Listopad/Grudzień 2009