Misyjne polskie szkoły w Afryce

Od roku 2000 ks.W. Jonatowski jest dyrektorem Centrum Młodzieżowego w Dar Es Salaam w Tanzanii, które prowadzi dwa kierunki działalności: religijny i socjalny. W ramach działalności religijnej koordynuje pracę w 65 państwowych, prywatnych i wyznaniowych szkołach średnich. Ze względu na to, że religia nie jest obowiązkowa, działają grupy robocze złożone z protestantów, hindusów, katolików i muzułmanów; uczniowie uczęszczają na naukę religii zgodnie ze swoim wyznaniem.

W Centrum organizuje się również kursy trzymiesięczne dla uczniów w celu wyrównania ich poziomu nauczania. Szczególnie dotyczą one dzieci z biednych rodzin pochodzenia wiejskiego oraz zmieniających szkoły. Ważna jest tu pomoc w opanowaniu języka angielskiego, gdyż w szkole podstawowej zajęcia odbywają się w języku swahizi, a język angielski jest tylko jednym z nauczanych przedmiotów. Z kolei w 6-letniej szkole średniej wszystkie zajęcia odbywają się wyłącznie w języku angielskim i to powoduje niemałe trudności dzieciom i młodzieży, które trzeba pomóc przezwyciężać.

Poza kursami w Centrum ksiądz dyrektor prowadzi wraz z nauczycielami specjalistami zajęcia popołudniowe dla słuchaczy rekrutujących się ze Związku Katolickich Nauczycieli Tanzanii na tematy dydaktyczne i wychowawcze, np. jak sobie radzić z młodzieżą trudną lub uzależnioną. Odbywają się też warsztaty z poradnictwa rodzinnego dla wolantariuszy oraz dla studentów z tradycją chrześcijańską. W ponad siedemdziesięciu grupach objętych jest tym programem około 1700 studentów.

W Centrum w ramach działalności sportowej funkcjonuje 11-12 różnorodnych zespołów sportowych. Istnieją też cztery grupy, których członkowie biorą udział w festiwalach muzycznych i różnych olimpiadach. Prowadzone są także przez specjalistów regularne seminaria i kursy popołudniowe, obejmujące każdorazowo 150 osób. Organizowane są też trzydniowe warsztaty plastyczne, muzyczne i przygotowania do życia dla 14-18-latków. W ciągu każdego tygodnia z Centrum Młodzieżowego w Tanzanii korzysta w różnym zakresie 1500-2000 osób.

Prowadzona działalność wymaga jednak wielu środków, których znalezienie na potrzeby afrykańskiej edukacji jest bardzo trudne. Dużą pomoc w tym względzie świadczy warszawski ośrodek misyjny prowadzący akcję „Adopcja na odległość”. Dzięki jego wysiłkom wsparcie otrzymują rodziny wielodzietne, w których domach często można spotkać ponad dwadzieścioro rodzeństwa. Mimo rozmaitych trudności ta aktywność przynosi spore sukcesy. Chłopcy z Centrum zdobyli np. mistrzostwo kraju w koszykówce, a jedna z dziewcząt z młodzieżowego Centrum została… miss Tanzanii.

Poprosiłam księdza misjonarza i wychowawcę młodzieży o osobistą refleksję nad jego pracą edukacyjną w Afryce. Odpowiedział, że najcięższy był początek pobytu w tamtejszych warunkach. Trudny i niebezpieczny zarazem. Trzeba było nauczyć się inaczej żyć, a swoje doświadczenia z Polski wykorzystywać tak, by zostały zaakceptowane w tamtym środowisku. Po czternastu latach pobytu na tym kontynencie ks. W. Jonatowski czuje się tam potrzebny i uważa Afrykę za miejsce, w którym się spełnia jako duchowny i wychowawca.

Uważa, że w zapóźnionej w rozwoju Afryce jest ciągle bardzo wiele do zrobienia, a największe potrzeby dotyczą wykształcenia podstawowego i zawodowego. Zwiększa się też stopniowo zainteresowanie wykształceniem średnim, a i założony przez salezjanów Uniwersytet Katolicki w Nairobi, nie narzeka na brak studentów. Zauważa się też zbliżenie na gruncie kulturalnym takich państw, jak Uganda, Kenia i Tanzania, które kiedyś stanowiły wspólnotę polityczną, teraz zaś tworzą programy wspólnego nauczania. Nie można też nie doceniać pomocy ze strony państw europejskich wspierających rozwój krajów Trzeciego Świata, choć niektóre programy, tworzone bez szczególnego rozeznania, w toku realizacji na kontynencie afrykańskim często okazują się mało przydatne.


Anna Majewska
Bydgoszcz