Oświadczam, że zapoznałem się i akceptuję
Politykę prywatności



Prawda i dobro w wychowaniu

Jedni pedagodzy uważają, że żyjemy w czasach kryzysu systemu wartości gwarantujących dotąd normalne funkcjonowanie społeczeństwa. Inni twierdzą, że duch sceptycyzmu, relatywizacji kanonów jest oznaką transformacji, mogącej stać się twórczym początkiem nowej epoki.

W obecnym planie nauczania w klasach IV-VI szkoły podstawowej przewiduje się realizację wielu ważnych ścieżek edukacyjnych, brakuje jednak, moim zdaniem, wśród nich wyodrębnionej edukacji aksjologicznej. Swoje poglądy opieram na doświadczeniach innych pedagogów, teoriach pedagogicznych, psychologicznych i estetycznych, jak również na przeprowadzonym przeze mnie w ramach pracy doktorskiej eksperymencie, zatwierdzonym i ocenionym pozytywnie w ministerstwie. Jako nauczycielka języka polskie go planuję eksperyment pedagogiczny, w ramach którego chciałabym podnieść jakość pracy szkoły, w której uczę, z nadzieją, że przewidywane, pozytywne wyniki eksperymentu będą mogły stanowić inspirację dla innych nauczycieli, szkół oraz rozmaitych placówek wychowawczych.

Pragnę skupić się na edukacji aksjologicznej. Podobnie jak prof. Katarzyna Olbrycht w swojej książce Prawda, dobro i piękno w wychowaniu człowieka jako osoby uważam, iż słusznie przyjęto w założeniach polskiej reformy oświaty orientację eksponującą wartości najwyższe, takie jak: prawda, dobro, piękno, zgodną z uznanymi przez ONZ prawami człowieka. Mimo tego nadal obserwuje się w praktyce wychowawczej dosyć niezdecydowaną, eklektyczną orientację co do kształcenia aksjologicznego. Często poza pojedynczymi działaniami okolicznościowymi pedagodzy unikają działań w zakresie wychowania do wartości, w tym wartości estetycznych. Doświadczenia zaś szkół zachodnich, w których dokonują się szybkie zmiany demokratyczne i cywilizacyjne, zachęcają do cierpliwego poszukiwania skutecznych, mających systematyczny charakter programów kształcenia aksjologicznego.

Moja propozycja polega na wyeksponowaniu, przez wyodrębnienie w treściach kształcenia, a więc tym samym w praktyce pedagogicznej, ścieżki edukacyjnej o nazwie edukacja aksjologiczna już na drugim etapie kształcenia, czyli w klasach IV-VI szkoły podstawowej. W pozostałych, obowiązujących obecnie ścieżkach kształcenia można wprawdzie znaleźć wiele celów, zadań i treści podkreślających wychowanie do wartości, jednakże w czasie zalewu kulturą masową, a także wobec coraz większej dezorientacji dzieci i młodzieży w tym, co jest piękne, a co brzydkie, co jest dobre, a co złe, uważam, że warto poświęcić więcej czasu na kształcenie aksjologiczne.  

Wyeksponowanie ścieżki aksjologicznej może uwrażliwić nauczycieli na rzeczywistą realizację tematyki dotyczącej wartości. Zdaniem B. Schulza należy dokonać alfabetyzacji aksjologicznej pedagogów, którzy powinni być profesjonalnie przygotowani. Na ogół bowiem w praktyce szkolnej o wartościach w wychowaniu mówi się dość ogólnikowo, hasłowo i niekonsekwentnie. Pojedyncze zaś tematy wplecione w pozostałe ścieżki ulegają często przeoczeniu, pominięciu. Ocena dokonujących się przemian w sferze wartości jest sporna. Jedni pedagodzy uważają, że żyjemy czasach kryzysu wartości, rozpadu systemu wartości gwarantujących normalne funkcjonowanie społeczeństwa. Inni twierdzą, że duch sceptycyzmu, relatywizacji kanonów jest oznaką transformacji, mogącej stać się twórczym początkiem nowej epoki.

Rozwój współczesnej fizyki, genetyki, psychologii także ma istotny wpływ na preferowane wartości. Od pewnego czasu na przykład można spotkać doniesienia o odkryciu tzw. genu wiary czy też kwestionowaniu wolnej woli. U wielu ludzi budzi to przerażenie i załamanie się pewnych wyznawanych od wieków wartości. Pedagogika powinna więc być przygotowana na tego typu zmiany, powinna umieć wyznaczać cele, które będą pomagały człowiekowi w zachowaniu bezpieczeństwa, szacunku, tożsamości i w życiu w grupie społecznej. Obojętnie jednak, z którą tezą będziemy się zgadzać, to wszystkie zachęcają do podkreślenia roli wartości w pedagogice, a więc i dydaktyce. Wartości stanowią bowiem źródło podstawowych celów kształcenia. Poniżej przedstawiam proponowane przeze mnie cele, zadania szkoły, treści oraz osiągnięcia zapisane zgodnie z budową podstaw programowych.

Celem planowanego eksperymentu jest zwrócenie szczególnej uwagi nauczycieli na kształcenie aksjologiczne uczniów, a tym samym wpływ na rozwój, głównie społeczno-moralny, estetyczny i twórczy dzieci. Akcentowanie wartości w procesie dydaktyczno-wychowawczym może przynieść pozytywne skutki, poprawiające pracę szkoły zarówno w sferze wychowawczej, jak i dydaktycznej. Dokładniej cele ogólne i zadania zostały sformułowane poniżej, zgodnie z budową tzw. podstaw programowych.

Zamierzeniem pedagogicznego przedsięwzięcia jest zapoznanie uczniów z naczelnymi wartościami ogólnoludzkimi, leżącymi u podstaw egzystencji człowieka. Pokazywanie im znaczenia wartości duchowych i pomaganie w przezwyciężaniu dążeń wyłącznie do wartości materialnych. Uświadamianie im zasad estetycznych, związanych z pięknem i wrażliwością estetyczną.

Kolejnym zadaniem jest przygotowywanie uczniów do świadomego, dobrowolnego i odpowiedzialnego wybierania wartości pozytywnych, kształtowanie w nich umiejętności dokonywania ocen estetycznych, pomaganie w doświadczaniu wartości, wskazywanie autorytetów i zachęcanie do ich poszukiwań, kształtowanie więzi narodowych, rodzinnych, a zarazem tożsamości kulturowej. Zamierzam zwrócić uwagę na piękno w przyrodzie, sztuce i życiu codziennym. Nie zabraknie też tematów z dziedziny plastyki, muzyki, filmu i teatru, w tym przeciwstawienia dzieła kiczowi. Osobny dział będzie dotyczyć humanistycznego rozumienia dobra jako własności własnej i drugiego człowieka. W tym będą się zawierać takie tematy, jak wartość życia, szacunek, zwłaszcza dla osób starszych, prawda i uczciwość, umiejętność przyznawania się do winy. Omówię z uczniami znane przykłady kodeksów moralnych, uczniowskich i zawodowych. Warto też się zastanowić z uczniami nad takimi kategoriami, jak odpowiedzialność, godność, miłosierdzie, wolność i granice wolności, a także tolerancja, integracja a tożsamość.

Wszelkie badania eksperymentalne wymagają postawienia pytań badawczych oraz wysunięcia hipotez, a następnie ustalenia sposobów weryfikacji i zaplanowania działań eksperymentalnych. Eksperyment przeprowadzę w Szkole Podstawowej nr 2 w Rydułtowach koło Rybnika, w województwie śląskim, w klasach IV-VI. W pierwszym roku eksperymentu powstaną: jedna grupa eksperymentalna i jedna grupa kontrolna utworzone z klas IV, w których przeprowadzone zostaną badania wstępne, a po trzech latach, czyli po pełnym cyklu kształcenia na drugim etapie – badania końcowe. W drugim roku do tych grup podstawowych dojdą kolejne dwie grupy (eksperymentalna i kontrolna), w których eksperyment będzie trwał dwa lata, o rok krócej. W trzecim roku dojdą jeszcze dwie grupy, w których eksperyment będzie trwał rok.

W ten sposób będzie jeszcze można porównać wpływ nie tylko samych treści aksjologicznych, ale również czasu ich realizacji na rozwój społeczno-moralny, estetyczny i twórczy uczniów. Przedstawione treści aksjologiczne będą realizowane w ciągu jednego roku, natomiast w grupach, w których eksperyment będzie trwał dwa lub trzy lata, będą one systematycznie, w sposób spiralny powtarzane, utrwalane i pogłębiane. Będą przede wszystkim realizowane za pomocą metod aktywizujących, w formie warsztatowej, często grupowej, codziennie w wymiarze minimum 15 minut, a raz w tygodniu w wymiarze od 30 do 45 minut.

Nauczyciele biorący udział w eksperymencie będą prowadzić dzienniki, w których będą notować poruszane na zajęciach treści, w celu możliwości stwierdzenia i kontroli, czy wszystkie treści są realizowane i jak często się to robi. W sumie w eksperymencie weźmie więc udział ok. 300 uczniów, ok. 150 z grup eksperymentalnych i 150 z grup kontrolnych. Pomoc w pomyślnym przeprowadzeniu eksperymentu zadeklarowali nauczyciele wszystkich przedmiotów oraz pedagog szkolny, katecheta, bibliotekarka, wychowawcy świetlicy.


Sylwia Jakubiec
Szkoła Podstawowa nr 2 w Rydułtowach







 

Maj 2006
REKLAMA
SPOŁECZNOŚĆ
KATEGORIE
NAJNOWSZE ARTYKUŁY

Zapisy regulujące warunki i sposoby oceniania trafiają do ustawy

Redakcja portalu 29 Lipiec 2014

Młodzież i Internet. Tożsamość w kulturze cyfrowej

Redakcja portalu 29 Lipiec 2014

"Solidarność" oświatowa apeluje ws. zbyt licznych klas

Redakcja portalu 28 Lipiec 2014

NIK o zapobieganiu patologiom w szkołach

Redakcja portalu 28 Lipiec 2014

Młodzież w partiach politycznych

Rafał Ryszka 27 Lipiec 2014


OSTATNIE KOMENTARZE

Turniej Mikołajkowy w Scrabble® już wkrótce!

~ dst vision login(Gość) z: http://www.purevolume.com/andre2723ntkc/posts/6130624/Critical+Criteria+In+real 30 Lipiec 2014, 04:40

Wg raportu PISA uczniowie nie radzą sobie w życiu codziennym...

~ fasting weight loss(Gość) z: http://www.chatteringgem.com/2010/01/chat-gem-photography-2.html 30 Lipiec 2014, 04:33

Muzyka, jako inspiracja z pespektywy różnych dyscyplin naukowych.

~ moisturiser with tan(Gość) z: http://ericaqfkljameodma.soup.io/?sessid=d550c822a928d75e2db4385294ae1b42 30 Lipiec 2014, 04:31

Pedagogika przeżycia

~ http://www.yelp.com/biz/distinctive-life-funeral-homes-houston(Gość) z: http://www.yelp.com/biz/distinctive-life-funeral-homes-houston 30 Lipiec 2014, 04:25

E-podręczniki przed debatą

~ hcg weight loss apocalypse(Gość) z: http://https://Www.rebelmouse.com/alejandra09a/options-for-painless-programs--5823 30 Lipiec 2014, 03:56


Powrót do góry