Zawód: celebrity

INFOTAINMENT

oznacza połączenie dwóch angielskich słów: information + entertainment (informacja + rozrywka)

Istnienie celebrities ma niezaprzeczalne znaczenie dla edukacji. Celebrities na początku XXI wieku są wzorcami do naśladowania dla młodych ludzi. W średniowieczu byli nimi rycerze, w epoce baroku i oświecenia arystokraci, a w XX wieku kapitaliści-przedsiębiorcy. Celebrities istnieją w różnych postaciach. Żadna z tych postaci nie jest realna. Spotkanie Kuby Wojewódzkiego w wagonie Warsu przy konsumpcji bigosu nie ma w sobie nic atrakcyjnego. Kuba Wojewódzki jest celebrity na okładce „Vivy”, jako felietonista „Polityki” czy jako juror „Mam talent”. Celebrity mają różny „kaliber”. Są celebrity klasy światowej np. Madonna, czy Britney Spears. Drogi do sławy dla celebrities są różne. Niektóre celebrities stają się sławne post factum np. Michale Schumacher najpierw stał się mistrzem formuły I, a potem stał się sławny. Taka ścieżka do sławy nie dziwi, jest naturalna. Są też celebrities, które co prawda wielkich sukcesów w swojej dziedzinie nie osiągnęły, ale przynajmniej „otarły się” o sukces profesjonalny. W Polsce doskonałym przykładem takiej celebrity jest Krzysztof Hołowczyc. Ciekawe są kariery celebrities, które najpierw odniosły sławę a później - dzięki sławie - wzbogaciły się, by powrócić na okładki czasopism w drugiej odsłonie, np. Wojciech Fibak lub Aneta Kręglicka. Generalnie jednak należy zauważyć, że bycie celebrity staje się czymś w rodzaju zawodu, ponieważ: Można wyszczególnić pewien wspólny zbiór cech osobowościowych (np. ekstrawertyzm) i kulturowych (np. kultura wielkomiejska).
 

Istnieje „rynek pracy”. Co tydzień we wszystkich polskich kanałach istnieje zapotrzebowanie na występ ponad setki celebrities. Aby nie znudzić widza, trzeba mu zapewnić pewną różnorodność. Różnorodność tę osiągamy pokazując celebrities w różnych rolach np. Misiek Koterski ma własny show, lecz także jest gościem w innych programach. Gdy gwiazda się już wygada i opowie widzom kilka śmiesznych historii ze swojego życia musi zacząć tańczyć, zamieszka w domu wielkiego brata, itp.

Istnieje system kreowania celebrities

Programy telewizyjne typu talk show robią swego rodzaju castingi na celebrities. Najpierw dana osoba jest zapraszana jako gość do talk show. Później, gdy się spodoba widzom sama staje się celebrity, aż do możliwości posiadania własnego show włącznie. Kreowanie celbrities polega także na testowaniu osób znanych w roli celebrities np. mam talent. Najbardziej naturalnym środowiskiem dla celebrities jest talk show. W tej specyficznej formie dziennikarstwa chodzi o to, aby być „publicznie intymnym, aby widz poczuł, że wyjawiana jest jemu – tylko jemu - jakaś tajemnica, dzięki której stanie się mądrzejszy. Talk show sprawiają, że to, co zwykle jest, niewypowiadalne zostaje wypowiedziane. W talk show każdy może powiedzieć, że jest zbuntowanym rebeliantem przeciwko pruderii: wstydliwe nie budzi już zgorszenia. Brzydki sekret w talk show zmieniają w źródło dumy. Odkąd moja spowiedź przestała być tajemnicą, zyskałem coś więcej niż łaskę odpuszczenia grzechów: nie muszę już dłużej czuć wstydu i lękać się tego, że zostanę napiętnowany, zbesztany za zuchwałość i skazany na banicję.

Są to w końcu sprawy, o których ludzie mówią bez skrupułów na oczach milionów telewidzów. Ich prywatne problemy, a więc i moje problemy, tak podobne do tamtych, nadają się, zatem do publicznego roztrząsania. Publiczne wyeksponowanie umacnia tylko prywatny wymiar. W talk show każdy z występujących przyznaje, że z prywatnymi problemami, których doświadcza się indywidualnie, trzeba się także indywidualnie zmierzyć i uporać.

Wielu wpływowych myślicieli (z Jürgenem Habermasem na czele) ostrzega przed perspektywą zawłaszczenia, podboju i kolonizacji „sfery prywatnej” przez „publiczną”. Coraz powszechniej i coraz częściej mianem „spraw publicznych” określa się prywatne problemy osób publicznych. Istnienie celebrities ma wpływ na edukację, ponieważ popularyzuje złudne wrażenie, że sukces osiąga się w życiu dzięki skutecznym wysiłkom do stania się sławnym. Nikt nigdy nie zbadał znajomości języka angielskiego u Dody, systemów politycznych krajów Azji mniejszej u Szymona Majewskiego ani nikogo nie gorszy nieumiejętność programowania w języku C++ u Kasi Cichopek. I to jest problem (dla edukacji). Celebrities niszczą poczucie wartości wśród młodych ludzi i niosą fałszywy przekaz, że „bycie wyluzowanym” i wygadanym to rules of the game. Tak jak tylko nieliczni dilerzy narkotyków na ulicach w Chicago pracujący po 3,30 USD/h staną się mafiosami (chyba, że zostaną zastrzeleni lub pójdą do wiezienia), – lecz nadzieja trzyma ich na ulicach. Podobnie tysiące młodych Polaków zastanawia się jak opowiadać jeszcze bardziej kretyńskie kawały i co napisać na swoim T-shircie, aby trafić na kanapę do Kuby Wojewódzkiego. Po drugiej stronie kamery pracuje sztab profesjonalnych analityków rynku, specjalistów od elektronicznej obróbki obrazu, informatyków, architektów wnętrz. Bez nich żadne celebrity nie mogłoby istnieć.


Jan Fazlagić