Oświadczam, że zapoznałem się i akceptuję
Politykę prywatności



Praca z dzieckiem agresywnym



Do lat 70 – tych w literaturze psychologicznej przyjmowano za prawdziwe twierdzenie, iż gniew, wrogość i agresywność to cechy współwystępujące z upośledzeniem umysłowym. Agresywność uznawano za nieodłączną cechę osobowości jednostek o obniżonej sprawności umysłowej. Większość autorów sam fakt upośledzenia uznawało za nieustanne źródło frustracji.



Obecnie uważa się, że czynnikami, które wywołują frustrację u osób upośledzonych umysłowo są:

•   nienadążanie za osobami normalnymi w życiu społecznym,
stałe poczucie krzywdy,
niemożność osiągania większości celów,
przekonanie o swojej niskiej wartości.


Agresja pojawia się jako drastyczna i spontaniczna manifestacja bezsilności oraz bezradności, deprywacji potrzeb lub ignorowania

Tym oto wstępem chciałem podzielić się swoimi refleksjami dotyczącymi sposobu wyciszania zachowań agresywnych u uczniów z umiarkowanym upośledzeniem umysłowym, z którymi pracuję na nauczaniu indywidualnym.


Moi uczniowie oprócz opóźnień w rozwoju intelektualnym cechuje niedojrzałość osobowości, która objawia się głównie w chwiejności emocjonalnej, – co manifestuje się w reakcjach charakteryzujących się rozhamowaniem psychoruchowym, częstymi zmianami nastroju (od radości do rozpaczy), zachowaniami nieadekwatnymi do siły bodźca, czyli reakcjami obronnymi i ochronnymi (np. wyobcowanie, lęk, agresja skierowana ku otoczeniu i sobie). W trzyletniej pracy z uczniami agresywnymi zauważyłem, że napięcia emocjonalne są wynikiem nieprawidłowych stosunków interpersonalnych panujących w środowisku rodzinnym. W związku z tym zachowania agresywne, które miały miejsce u mnie na zajęciach są zachowaniami celowymi, które pełnią funkcję sprzężenia zwrotnego w obustronnych reakcjach z otoczeniem.

Wnioskuję, że tego typu zachowania mogą mieć swoje podłoże w komunikacji, adaptacji w stosunku do otaczającej rzeczywistości społecznej, która z różnych względów nie zapewnia uczniom optymalnych warunków życiowych. Wśród różnych form zachowań autoagresywnych u swoich podopiecznych można wyodrębnić następujące zachowania:
  •  regresyjne – uderzanie ciała, uderzanie ciałem o przedmiot, gryzienie,
  •  manipulacyjne – uderzanie ciała przedmiotami, szczypanie, drapanie, wyrywanie włosów,
  • prowokacyjne bądź deprywacyjne – wprowadzenie rąk lub przedmiotów do otworów ciała, zjadanie niejadalnych substancji.
     
Agresja pojawia się jako drastyczna i spontaniczna manifestacja bezsilności oraz bezradności, deprywacji potrzeb lub ignorowania, a nawet przemocy i krzywdy wyrządzonej przez otoczenie. W pracy z uczniami agresywnymi wykorzystuję swoją wiedzę z zakresu psychoprofilaktyki, którą nabyłem na wielu szkoleniach i kursach. Zdobyte umiejętności pozwalają mi skutecznie wygaszać zachowania niepożądane u Kasi i Marty. Na zajęciach realizuje program terapeutyczny specjalnie skonstruowany do potrzeb indywidualnych ucznia. Stosuję:
  • zabawy i zajęcia relaksacyjne i odprężające, 
  • zajęcia uwrażliwiające,
  • zajęcia ułatwiające kształtowanie pozytywnego obrazu samego siebie, 
  • zabawa, która jest celem samym w sobie: jej terapeutyczna wartość tkwi w jej spontaniczności, radości, fantazji.
     
Radość płynąca z zabawy uspokaja nerwy, zapewnia lepsze funkcjonowanie ucznia. W toku zabawy uczeń odreagowuje złe emocje, napięcia, lęki, odpręża się psychicznie i fizycznie. Kończąc moją wypowiedź można stwierdzić, że źródła agresji i autoagresji są podobne do źródeł stereotypii. Są to zaburzenia relacji dziecka z jego otoczeniem społecznym. Na problem agresji i sposób radzenia sobie z tego typu zachowaniami można spojrzeć z dwóch punktów widzenia.

Po pierwsze, dobrze jest zrozumieć źródła i przyczyny takich zachowań. Jeżeli przyczyną nie są zaburzenia sensoryczne ( np. brak wrażliwości czuciowej może wywołać zachowania polegające na dostarczaniu sobie silnych wrażeń dotykowych np. skłonność do drapania, co może wyglądać na zachowania autoagresywne) to należy poszukać przyczyny agresji w otoczeniu społecznym ucznia – przede wszystkim w rodzinie. Po drugie, przyczyny agresji, której źródła leżą w rodzinie mogą być bardzo różne. Myślę tutaj o naruszeniu nietykalności fizycznej. Dzieci bite naśladują w swoim zachowaniu agresję do otoczenia.


Grzegorz Borkowski


Bibliografia:
J. Ranschburg „ Lęk, gniew, agresja ”, WSiP Warszawa 1980
J. Strelau „ Podstawy psychologii dla nauczycieli ” PWN Warszawa 1976
A. Lewicki „ Psychologia kliniczna ”, PWN Warszawa 1978
J. Grochulska „ Agresja u dzieci ”, WSiP Warszawa 1993
A. Kozłowska „ Jak pomagać dziecku z zaburzeniami życia uczuciowego ”
Nack Kornelia „ Kiedy rodzice wychodzą ze skóry: jak radzić sobie z negatywnymi uczuciami; poradnik dla rodziców ”, „ Jedność ” Kielce 2001.

 

Marzec 2008 - KLUCZ DO OŚWIATY
REKLAMA
SPOŁECZNOŚĆ
KATEGORIE
NAJNOWSZE ARTYKUŁY

Janusz Korczak w domenie publicznej!

Redakcja portalu 28 Marzec 2015

"Rada rodziców - 61 ważnych pytań" - bezpłatny poradnik dla rodziców

Redakcja portalu 28 Marzec 2015

"Ucz jak mistrz", czyli jak zostać wybitnym nauczycielem

Tomasz Małkowski 27 Marzec 2015

Ruszył program "Czysta Szkoła - Szkoła bez Korupcji"

Redakcja portalu 27 Marzec 2015

Będą pomagać pszczołom! Dziesięć placówek odebrało granty finansowe

Redakcja portalu 26 Marzec 2015


OSTATNIE KOMENTARZE

Komisja Europejska: Ustalenia OECD potwierdzają znaczenie inwestycji w edukację dla wzrostu gospodarczego i zatrudnienia w UE

~ payday loans(Gość) z: http://paydayloansrne.com/ 29 Marzec 2015, 15:01

Znajdź sposób na Szkołę z Klasą!

~ payday loans(Gość) z: http://paydayloansrne.com/ 29 Marzec 2015, 12:11

Cyfrowa rzeczywistość - kompetencje cyfrowe młodzieży i nauczycieli. Fundacja Orange i Uniwersytet Warszawski przedstawiają badania na temat kompetencji cyfrowych młodzieży i nauczycieli

~ http://www.putfoodinthebudget.org(Gość) z: http://www.putfoodinthebudget.org 29 Marzec 2015, 12:06

Homeschooling w świecie - przegląd Brainly.com

~ Wholesale China jerseys(Gość) z: http://www.jerseyschinawholesale.us.com 29 Marzec 2015, 10:47

Matura 2014: arkusze egzaminacyjne z matematyki (poziom rozszerzony) i wiedzy o społeczeństwie (poziom podstawowy i rozszerzony)

~ toy soldiers blogspot(Gość) z: http://quaintgash4855.snack.ws/army-inspired-exer 29 Marzec 2015, 10:27


Powrót do góry