Oświadczam, że zapoznałem się i akceptuję
Politykę prywatności



Praca z dzieckiem agresywnym



Do lat 70 – tych w literaturze psychologicznej przyjmowano za prawdziwe twierdzenie, iż gniew, wrogość i agresywność to cechy współwystępujące z upośledzeniem umysłowym. Agresywność uznawano za nieodłączną cechę osobowości jednostek o obniżonej sprawności umysłowej. Większość autorów sam fakt upośledzenia uznawało za nieustanne źródło frustracji.



Obecnie uważa się, że czynnikami, które wywołują frustrację u osób upośledzonych umysłowo są:

•   nienadążanie za osobami normalnymi w życiu społecznym,
stałe poczucie krzywdy,
niemożność osiągania większości celów,
przekonanie o swojej niskiej wartości.


Agresja pojawia się jako drastyczna i spontaniczna manifestacja bezsilności oraz bezradności, deprywacji potrzeb lub ignorowania

Tym oto wstępem chciałem podzielić się swoimi refleksjami dotyczącymi sposobu wyciszania zachowań agresywnych u uczniów z umiarkowanym upośledzeniem umysłowym, z którymi pracuję na nauczaniu indywidualnym.


Moi uczniowie oprócz opóźnień w rozwoju intelektualnym cechuje niedojrzałość osobowości, która objawia się głównie w chwiejności emocjonalnej, – co manifestuje się w reakcjach charakteryzujących się rozhamowaniem psychoruchowym, częstymi zmianami nastroju (od radości do rozpaczy), zachowaniami nieadekwatnymi do siły bodźca, czyli reakcjami obronnymi i ochronnymi (np. wyobcowanie, lęk, agresja skierowana ku otoczeniu i sobie). W trzyletniej pracy z uczniami agresywnymi zauważyłem, że napięcia emocjonalne są wynikiem nieprawidłowych stosunków interpersonalnych panujących w środowisku rodzinnym. W związku z tym zachowania agresywne, które miały miejsce u mnie na zajęciach są zachowaniami celowymi, które pełnią funkcję sprzężenia zwrotnego w obustronnych reakcjach z otoczeniem.

Wnioskuję, że tego typu zachowania mogą mieć swoje podłoże w komunikacji, adaptacji w stosunku do otaczającej rzeczywistości społecznej, która z różnych względów nie zapewnia uczniom optymalnych warunków życiowych. Wśród różnych form zachowań autoagresywnych u swoich podopiecznych można wyodrębnić następujące zachowania:
  •  regresyjne – uderzanie ciała, uderzanie ciałem o przedmiot, gryzienie,
  •  manipulacyjne – uderzanie ciała przedmiotami, szczypanie, drapanie, wyrywanie włosów,
  • prowokacyjne bądź deprywacyjne – wprowadzenie rąk lub przedmiotów do otworów ciała, zjadanie niejadalnych substancji.
     
Agresja pojawia się jako drastyczna i spontaniczna manifestacja bezsilności oraz bezradności, deprywacji potrzeb lub ignorowania, a nawet przemocy i krzywdy wyrządzonej przez otoczenie. W pracy z uczniami agresywnymi wykorzystuję swoją wiedzę z zakresu psychoprofilaktyki, którą nabyłem na wielu szkoleniach i kursach. Zdobyte umiejętności pozwalają mi skutecznie wygaszać zachowania niepożądane u Kasi i Marty. Na zajęciach realizuje program terapeutyczny specjalnie skonstruowany do potrzeb indywidualnych ucznia. Stosuję:
  • zabawy i zajęcia relaksacyjne i odprężające, 
  • zajęcia uwrażliwiające,
  • zajęcia ułatwiające kształtowanie pozytywnego obrazu samego siebie, 
  • zabawa, która jest celem samym w sobie: jej terapeutyczna wartość tkwi w jej spontaniczności, radości, fantazji.
     
Radość płynąca z zabawy uspokaja nerwy, zapewnia lepsze funkcjonowanie ucznia. W toku zabawy uczeń odreagowuje złe emocje, napięcia, lęki, odpręża się psychicznie i fizycznie. Kończąc moją wypowiedź można stwierdzić, że źródła agresji i autoagresji są podobne do źródeł stereotypii. Są to zaburzenia relacji dziecka z jego otoczeniem społecznym. Na problem agresji i sposób radzenia sobie z tego typu zachowaniami można spojrzeć z dwóch punktów widzenia.

Po pierwsze, dobrze jest zrozumieć źródła i przyczyny takich zachowań. Jeżeli przyczyną nie są zaburzenia sensoryczne ( np. brak wrażliwości czuciowej może wywołać zachowania polegające na dostarczaniu sobie silnych wrażeń dotykowych np. skłonność do drapania, co może wyglądać na zachowania autoagresywne) to należy poszukać przyczyny agresji w otoczeniu społecznym ucznia – przede wszystkim w rodzinie. Po drugie, przyczyny agresji, której źródła leżą w rodzinie mogą być bardzo różne. Myślę tutaj o naruszeniu nietykalności fizycznej. Dzieci bite naśladują w swoim zachowaniu agresję do otoczenia.


Grzegorz Borkowski


Bibliografia:
J. Ranschburg „ Lęk, gniew, agresja ”, WSiP Warszawa 1980
J. Strelau „ Podstawy psychologii dla nauczycieli ” PWN Warszawa 1976
A. Lewicki „ Psychologia kliniczna ”, PWN Warszawa 1978
J. Grochulska „ Agresja u dzieci ”, WSiP Warszawa 1993
A. Kozłowska „ Jak pomagać dziecku z zaburzeniami życia uczuciowego ”
Nack Kornelia „ Kiedy rodzice wychodzą ze skóry: jak radzić sobie z negatywnymi uczuciami; poradnik dla rodziców ”, „ Jedność ” Kielce 2001.

 

Marzec 2008 - KLUCZ DO OŚWIATY
REKLAMA
SPOŁECZNOŚĆ
KATEGORIE
NAJNOWSZE ARTYKUŁY

Nauczyciele w obliczu zamiany

Jarosław Kordziński 20 Październik 2014

IV edycja ogólnopolskiego programu "Scrabble® w szkole"

Redakcja portalu 20 Październik 2014

Wiedza jest jak nasiona upadające na glebę

Stanisław Czachorowski 19 Październik 2014

Program "Jeżdżę z głową" już trzeci rok w polskich gimnazjach

Redakcja portalu 19 Październik 2014

Dzień Nauczyciela

Jarosław Bloch 18 Październik 2014


OSTATNIE KOMENTARZE

Sport pomaga zwiększać efektywność czytania

~ views on youtube(Gość) z: http://https://www.fiverr.com/vseomaster/send-10000-vube-plays 21 Październik 2014, 21:54

Homeschooling w świecie - przegląd Brainly.com

~ Cheap Oakley Sunglasses(Gość) z: http://www.cheapoakley.us.com 21 Październik 2014, 21:39

Homeschooling w świecie - przegląd Brainly.com

~ Ray Ban Sunglasses(Gość) z: http://www.raybansunglassescheap.us.com 21 Październik 2014, 20:45

Dzień Nauczyciela

~ Ciekawe(Gość) z: http://https://technicalenglish.eu/ 19 Październik 2014, 12:13

Edukacja architektoniczna - czas zacząć...

~ kurs rysunku sketch(Gość) z: http://www.kurs-rysunku.com.pl 04 Październik 2014, 21:49


Powrót do góry