Oświadczam, że zapoznałem się i akceptuję
Politykę prywatności



Praca z dzieckiem agresywnym



Do lat 70 – tych w literaturze psychologicznej przyjmowano za prawdziwe twierdzenie, iż gniew, wrogość i agresywność to cechy współwystępujące z upośledzeniem umysłowym. Agresywność uznawano za nieodłączną cechę osobowości jednostek o obniżonej sprawności umysłowej. Większość autorów sam fakt upośledzenia uznawało za nieustanne źródło frustracji.



Obecnie uważa się, że czynnikami, które wywołują frustrację u osób upośledzonych umysłowo są:

•   nienadążanie za osobami normalnymi w życiu społecznym,
stałe poczucie krzywdy,
niemożność osiągania większości celów,
przekonanie o swojej niskiej wartości.


Agresja pojawia się jako drastyczna i spontaniczna manifestacja bezsilności oraz bezradności, deprywacji potrzeb lub ignorowania

Tym oto wstępem chciałem podzielić się swoimi refleksjami dotyczącymi sposobu wyciszania zachowań agresywnych u uczniów z umiarkowanym upośledzeniem umysłowym, z którymi pracuję na nauczaniu indywidualnym.


Moi uczniowie oprócz opóźnień w rozwoju intelektualnym cechuje niedojrzałość osobowości, która objawia się głównie w chwiejności emocjonalnej, – co manifestuje się w reakcjach charakteryzujących się rozhamowaniem psychoruchowym, częstymi zmianami nastroju (od radości do rozpaczy), zachowaniami nieadekwatnymi do siły bodźca, czyli reakcjami obronnymi i ochronnymi (np. wyobcowanie, lęk, agresja skierowana ku otoczeniu i sobie). W trzyletniej pracy z uczniami agresywnymi zauważyłem, że napięcia emocjonalne są wynikiem nieprawidłowych stosunków interpersonalnych panujących w środowisku rodzinnym. W związku z tym zachowania agresywne, które miały miejsce u mnie na zajęciach są zachowaniami celowymi, które pełnią funkcję sprzężenia zwrotnego w obustronnych reakcjach z otoczeniem.

Wnioskuję, że tego typu zachowania mogą mieć swoje podłoże w komunikacji, adaptacji w stosunku do otaczającej rzeczywistości społecznej, która z różnych względów nie zapewnia uczniom optymalnych warunków życiowych. Wśród różnych form zachowań autoagresywnych u swoich podopiecznych można wyodrębnić następujące zachowania:
  •  regresyjne – uderzanie ciała, uderzanie ciałem o przedmiot, gryzienie,
  •  manipulacyjne – uderzanie ciała przedmiotami, szczypanie, drapanie, wyrywanie włosów,
  • prowokacyjne bądź deprywacyjne – wprowadzenie rąk lub przedmiotów do otworów ciała, zjadanie niejadalnych substancji.
     
Agresja pojawia się jako drastyczna i spontaniczna manifestacja bezsilności oraz bezradności, deprywacji potrzeb lub ignorowania, a nawet przemocy i krzywdy wyrządzonej przez otoczenie. W pracy z uczniami agresywnymi wykorzystuję swoją wiedzę z zakresu psychoprofilaktyki, którą nabyłem na wielu szkoleniach i kursach. Zdobyte umiejętności pozwalają mi skutecznie wygaszać zachowania niepożądane u Kasi i Marty. Na zajęciach realizuje program terapeutyczny specjalnie skonstruowany do potrzeb indywidualnych ucznia. Stosuję:
  • zabawy i zajęcia relaksacyjne i odprężające, 
  • zajęcia uwrażliwiające,
  • zajęcia ułatwiające kształtowanie pozytywnego obrazu samego siebie, 
  • zabawa, która jest celem samym w sobie: jej terapeutyczna wartość tkwi w jej spontaniczności, radości, fantazji.
     
Radość płynąca z zabawy uspokaja nerwy, zapewnia lepsze funkcjonowanie ucznia. W toku zabawy uczeń odreagowuje złe emocje, napięcia, lęki, odpręża się psychicznie i fizycznie. Kończąc moją wypowiedź można stwierdzić, że źródła agresji i autoagresji są podobne do źródeł stereotypii. Są to zaburzenia relacji dziecka z jego otoczeniem społecznym. Na problem agresji i sposób radzenia sobie z tego typu zachowaniami można spojrzeć z dwóch punktów widzenia.

Po pierwsze, dobrze jest zrozumieć źródła i przyczyny takich zachowań. Jeżeli przyczyną nie są zaburzenia sensoryczne ( np. brak wrażliwości czuciowej może wywołać zachowania polegające na dostarczaniu sobie silnych wrażeń dotykowych np. skłonność do drapania, co może wyglądać na zachowania autoagresywne) to należy poszukać przyczyny agresji w otoczeniu społecznym ucznia – przede wszystkim w rodzinie. Po drugie, przyczyny agresji, której źródła leżą w rodzinie mogą być bardzo różne. Myślę tutaj o naruszeniu nietykalności fizycznej. Dzieci bite naśladują w swoim zachowaniu agresję do otoczenia.


Grzegorz Borkowski


Bibliografia:
J. Ranschburg „ Lęk, gniew, agresja ”, WSiP Warszawa 1980
J. Strelau „ Podstawy psychologii dla nauczycieli ” PWN Warszawa 1976
A. Lewicki „ Psychologia kliniczna ”, PWN Warszawa 1978
J. Grochulska „ Agresja u dzieci ”, WSiP Warszawa 1993
A. Kozłowska „ Jak pomagać dziecku z zaburzeniami życia uczuciowego ”
Nack Kornelia „ Kiedy rodzice wychodzą ze skóry: jak radzić sobie z negatywnymi uczuciami; poradnik dla rodziców ”, „ Jedność ” Kielce 2001.

 

Marzec 2008 - KLUCZ DO OŚWIATY
REKLAMA
SPOŁECZNOŚĆ
KATEGORIE
NAJNOWSZE ARTYKUŁY

Matematyczna mizeria polskich szkół

Jerzy Lackowski 30 Czerwiec 2015

Wstępne informacje o wynikach egzaminu maturalnego przeprowadzonego w maju 2015 r.

Redakcja portalu 30 Czerwiec 2015

Nabór do programu "Owoce i warzywa w szkole"

Redakcja portalu 29 Czerwiec 2015

Płace w oświacie, czyli jak żyć... | cz. I

Wojciech Książek 29 Czerwiec 2015

Akcja informacyjno-edukacyjna "Bezpieczna woda"

Redakcja portalu 28 Czerwiec 2015


OSTATNIE KOMENTARZE

Druga warstwa Internetu

~ Rieskyninaf(Gość) 01 Lipiec 2015, 06:45

Darmowy poradnik metodyczny dla polonistów od ORE

~ Atbrahonhy(Gość) 01 Lipiec 2015, 06:04

Jak utworzyć Akademię Dobrej Edukacji - innowacyjną szkołę przyszłości? Jak pracę innowacyjnego nauczyciela mogą wspierać nowe technologie?

~ Rubye(Gość) z: http://Jonahmedla.Buzznet.com/user/journal/23991355/don-t-waste-time-eight/ 01 Lipiec 2015, 05:44

Podręcznik do WdŻ jednak homofobiczny?

~ pastor carter conlon(Gość) z: http://www.barnesandnoble.com/w/fear-not-carter-conlon/1110981852?ean=9780830763917 01 Lipiec 2015, 05:11

Wyjście z natłoku informacji

~ phoenix handyman service(Gość) z: http://handyman.allamericanhandyman.net/ 01 Lipiec 2015, 04:54


Powrót do góry
logo_unii_europejskiej