www.eid.edu.pl Czasopismo Listopad/Grudzień 2009 - PYTAJNIK

Metoda Action Research

Action research to rodzina metod badawczych, które wykorzystują działanie i badanie nad działaniem w tym samym czasie. Dzieje się tak poprzez zastosowanie procesu, w którym działanie i refleksja nad działaniem są realizowanie cyklicznie, doskonalenie metod interpretacji danych w świetle doświadczeń zebranych we wcześniejszych fazach procesu.

DZIAŁANIE ⇒ OCENA DZIAŁANIA ⇒ DZIAŁANIE ⇒ OCENA DZIAŁANIA

Jest to więc proces wyłaniający się (ewolucyjny). Poziom zrozumienia zjawiska narasta wraz z postępami prac badawczych. Jest to proces partycypacyjny, jego uczestnicy są zaangażowani w działanie i refleksję nad działaniem. Action research opiera się na naturalnym cyklu doskonalenia. Kurt Lewin, autor koncepcji “action research” (1944) definiuje ją jako:
“metodę porównawczą dotycząca uwarunkowań oraz efektów równych form zachowań i badań społecznych prowadzącą do działań społecznych. W metodzie tej Kurt Lewin wyróżnia “spirale kroków, z których na każdy składa się cykl planowania, działania i zbierania informacji o rezultatach działania”. Istota action research polega na rezygnacji z tradycyjnego podziału na tych, którzy decydują o tym, co ma być zrobione (dyrektor szkoły, nauczyciele) oraz na tych, którzy te działania realizują (pracownicy szkoły, uczniowie). Podział ten skutkuje brakiem entuzjazmu wśród wykonawców. Różnica pomiędzy action research, a zwyczajowym rozumnym działaniem polega na tym, że w tej metodzie refleksja następuje regularnie, jest krytyczna i systematyczna.