Dziewczęta i kobiety z zespołem Aspergera - sukces czy porażka w szkole lub pracy?

Czytając literaturę popularnonaukową dotyczącą zaburzeń z kręgu autyzmu urzekła mnie ostatnio bardzo trafna analogia, wybitnie dobrze przystosowanej dziewczyny lub kobiety z autyzmem i zespołem Aspergera do syreny (Frith, 2005, s.31). Tytułowa bohaterka z bajki “Mała syrenka” napisanej w 1836 roku przez Hansa Christiana Andersena zakochuje się w księciu. Jest jednak syreną, jest inna. Za wszelką cenę pragnie więc przybrać ludzką postać. Życzenie syreny spełnia się, otrzymuje nogi jednak kosztem odebrania jej głosu. Niezdolna do wyrażania własnym głosem swoich uczuć, myśli i zamiarów traci ukochanego, albowiem książę jej nie rozumie. Historia Andersena nie kończy się więc szczęśliwie. Książę poślubia inną kobietę a syrena umiera nieszczęśliwa i w żalu. Czy tak smutne, aczkolwiek trafne porównanie odnosi się do większości wysokofunkcjonujących kobiet z autyzmem i zespołem Aspergera? Zastanówmy się wspólnie nad tym pytaniem. W artykule zrezygnuję z powtarzania długiego zwotu: dziewczęta i kobiety z ZA/WFA, będę używać określenia: dziewczęta z ZA/WFA dla obu grup wiekowych. Jeśli rozróżnienie jednak jest ważne dla jakiegoś faktu, wtedy rozgraniczam obie te grupy.

Z nielicznych nadal badań epidememiologicznych, które zostały przeprowadzone wynika, że statystycznie ilość chłopców do dziewcząt z ZA/WFA wynosi około 10:1. Ostatnie badania epidemiologiczne wskazują jednak, że proporcja ta powinna być inna, a mianowicie 4:1 (Carlisle et al, 2007). Wysokofunkcjonujących dziewcząt i kobiet z autyzmem i zespołem Aspergera jest więcej niż nam się wydaje. Gdzie i jak udaje się tym dziewczętom i kobietom tak dobrze przystosować się do środowiska, w którym żyją i pracują? Co sprawia, że skutecznie kamuflują swoje deficyty? Jak to jest możliwe, że te dziewczęta i kobiety stają się niewidzialne dla oka diagnosty? Uważam, że przyczyn jest kilka.


Agnieszka Rynkiewicz


  Cały artykuł w "EDUKACJA i DIALOG" maj 2009