Student stacjonarny zapłaci za naukę na państwowych uczelniach

Mariusz Wiśniewski, 10 Styczeń 12

Ostatnie zmiany ustawy prawo o szkolnictwie wyższym, które weszły w życie od 1 października 2011 r.  coraz mocniej rzucają cień na studenta. Nie tylko pozbawiają osoby studiujące na kilku kierunkach możliwości korzystania z niektórych stypendiów, ale przede wszystkim wnoszą płatne studia stacjonarne. Rodzi się więc pytanie czy to innowacja czy pierwsze kroki do wprowadzenia odpłatności za studia stacjonarne na państwowych uczelniach.

Co dokładnie wnosi ustawa?

Z dniem 1 października 2011 r. wszedł w życie przepis ustawy wprowadzający możliwość pobierania przez uczelnię opłat za świadczone usługi edukacyjne tj.  kształcenie studentów na studiach stacjonarnych, jeżeli są to ich studia na drugim lub kolejnym kierunku studiów w formie stacjonarnej (art. 99 ust 1 pkt 1a psw), przepis nie wskazuje na równoczesne studiowanie na kilku kierunkach. Ponadto  wprowadzono możliwość pobierania opłat za kształcenie studentów na studiach stacjonarnych, w przypadku korzystania z zajęć poza dodatkowym limitem punktów ECTS (art. 99 ust 1 pkt 1b psw). 

W przypadku podjęcia studiów równocześnie na kilku kierunkach studiów stacjonarnych uczelni publicznej pobiera się opłaty za drugi wskazany przez studenta kierunek studiów, jeżeli nie posiada uprawnień do korzystania z zajęć bez wnoszenia opłat (art. 99 ust 1b psw). Do wskazanych uprawnień należą posiadanie stypendium rektora dla najlepszych studentów.


Komu udało się uniknąć opłat za drugi kierunek studiów? 

Studenci przyjęci na studia przed dniem wejścia w życie przepisu ustawy oraz w roku akademickim 2011/2012 studiują według programów opracowanych na podstawie dotychczasowych przepisów do końca okresu studiów przewidzianego w programie i planie studiów, tak więc ich zmiana nie obejmie do zakończenia nauki. Studenci przyjęci na studia przed dniem wejścia w życie przepisów ustawy oraz w roku akademickim 2011/2012  studiujący bez opłat za kształcenie na więcej niż jednym kierunku studiów nie wnoszą opłat, tak więc unikną płacenia za kolejny kierunek studiów stacjonarnych. Dokonujący opłat za kształcenie wnoszą je na dotychczasowych zasadach do końca okresu studiów przewidzianego w programie i planie studiów tzn. zasady ponoszonych przez nich opłat nie mogą ulec nieoczekiwanej zmianie w związku ze zmianami ustawy.


Nauka w szkołach publicznych jest bezpłatna czy miała być bezpłatna?

W dniu 16.12.2011 r. już po raz drugi wpłynął do Trybunału Konstytucyjnego wniosek o orzeczenie zgodności z ustawą zasadniczą przepisów dotyczących odpłatności za naukę na uczelniach publicznych na studiach stacjonarnych. Grupa wnioskujących posłów wskazała przede wszystkim na niezgodność tych przepisów z art. 2 i art. 70 ust 2 Konstytucji.

Rozstrzygnięcie o zgodności lub nie z ustawą zasadniczą wskazanych przepisów  będzie stanowiło o dalszym kształcie płatności w szkolnictwie wyższym. Czy zmiana miała dotyczyć jedynie tych studentów, którzy tylko figurują na kilku kierunkach a nie uczęszczają na nie? Czy wprowadzeniu znacznie głębszych zmian jak odpłatności za studia stacjonarne na państwowych uczelniach?