Czy polska szkoła uczy współdziałania i pdpowiedzialności? Prof. Kulesza

Redakcja portalu, 18 Październik 10

Czy szkoła uczy współdziałania i współodpowiedzialności? Czy uczy samorządności polegającej na świadomym uczestnictwie w życiu społecznym, również w życiu szkoły? Czy system edukacji jest demokratyczny czy też niszczy wartości, które leżały u podłoża przemian? Tezy dotyczące założeń i wpływu transformacji ustrojowej na system edukacji w Polsce sformułował prof. dr hab. Michał Kulesza z Uniwersytetu Warszawskiego, współtwórca reform administracyjnych lat 90. i redaktor naczelny miesięcznika "Samorząd Terytorialny" podczas XII Krajowej Konferencji Dyrektorów Szkół i Przedszkoli w Warszawie.

"Sprawa jest pilna, bo dorastają pokolenia urodzone w wolnej Polsce, po 1989 r., a ich zdolności do udziału w obywatelskiej debacie są nikłe. Dziś szkoła musi się zmienić, nie skupiać się na przekazywaniu wiedzy, ale kształcić kompetencje, a więc także umiejętności i postawy. Naucz mnie w szkole, jak mam szukać informacji, a nie uczyć się informacji, bo tego rozsądnie nie da się zrobić. Po drugie - naucz mnie współdziałać z innymi, brać współodpowiedzialność za rezultat. Polska szkoła tego nie robi" - mówił prof. Michał Kulesza.

Jego zdaniem, uczeń powinien być traktowany podmiotowo, jak przyszły obywatel wolnego państwa. Musi także ulec zmianie podejście do oceniania, by było ono narzędziem kształtującym, a nie rozliczającym z wiedzy.

Jak zauważył prof. Kulesza, szkoła nie kształtuje umiejętności tego szczególnego współdziałania, jakim jest zdolność do debaty, a mówiąc prościej - do zwykłej rozmowy. "Człowiek musi być dzielny, bez tego nigdy nie będzie samodzielny. Nie wiem, czy Polska szkoła powinna tego uczyć, ale nikt inny tego nie uczy" - dzielił się swoimi obserwacjami z uczestnikami konferencji.

W opinii profesora, aby zmiana była możliwa konieczne jest zakończenie reform samorządowych i edukacyjnych. "Urzędnik samorządowy sądzi, że wolno mu rządzić dyrektorem samorządowej szkoły. A nie wolno. Dotyczy to też szkół niepublicznych, które wyrosły z filozofii brania w swoje ręce odpowiedzialności na rzecz środowisk lokalnych, a samorządy obecnie nie traktują ich jako elementu systemu edukacji. Tego władzom samorządowym nie wolno robić, gdyż jest to psucie państwa demokratycznego" - ocenił naukowiec.

Podkreślił także, że od strony strukturalnej rozwój systemu idzie w dobrym kierunku. Przed polską szkołą stoją jednak poważne wyzwania. Jego zdaniem, tylko wtedy będziemy mieli szansę sprawdzić czy reforma samorządowa przyniosła pożądane efekty, jeśli będzie ona wyraźnie oddzielona od wszelkich podziałów politycznych i wpływu np. wyników wyborów samorządowych na kompetencje i działalność dyrektorów placówek oświatowych. Polską szkołę czeka więc wielki sprawdzian.

XII Krajowa Konferencja Dyrektorów Szkół i Przedszkoli odbyła się w dniach 16-18 września pod patronatem honorowym Parlamentu Europejskiego oraz Ministerstwa Edukacji Narodowej. Wzięli w niej udział przedstawiciele parlamentu, ministerstwa, samorządów, kuratoriów oraz dyrektorzy szkół i przedszkoli. Organizatorem zjazdu było czasopismo "Dyrektor Szkoły - miesięcznik kadry kierowniczej oświaty", które od 1994 roku towarzyszy menedżerom oświaty w realizacji reform. Wydawcą miesięcznika opisującego zagadnienia z zakresu prawa, pedagogiki, psychologii i zarządzania jest Wolters Kluwer Polska.

PAP - Nauka w Polsce