Oświadczam, że zapoznałem się i akceptuję
Politykę prywatności

Poleć treść:


Rola komputera w edukacji specjalnej

Grzegorz Borkowski, 10 Lipiec 09 Dodaj komentarz Wyślij Drukuj

Dla opanowania wiedzy i umiejętności uczeń z niepełnosprawnością intelektualną musi wykonać wiele powtórzeń i ćwiczeń. Użycie komputera przynosi tu znaczącą pomoc, pozwala te ćwiczenia wykonać szybciej i koncentrować się na ich podstawowej funkcji, a możliwość wprowadzenia elementów zabawowych czyni je bardziej atrakcyjnymi dla ucznia.

Zakresy działań kształceniowych szkolnictwa specjalnego, w których komputer może być wartościowym narzędziem stanowiącym pomoc:



  • W realizacji wyznaczonych programem kształcenia zajęć dydaktycznych (lekcje, ośrodki pracy  wspomaganych komputerowo).

  • W diagnozowaniu i kontrolowaniu postępów rozwojowych ucznia.

  • W realizacji zajęć reedukacyjnych i korekcyjno- wyrównawczych.

  • W utrwalaniu przyswojonej wiedzy i ćwiczeń nabytych umiejętności i sprawności.

  • Wzbogacają formy pozalekcyjnej pracy młodzieży z upośledzeniem umysłowym.

  • Zastosowanie komputera sprzyja aktywizowaniu uczniów, wywołuje pozytywną motywację do nauki poprzez uatrakcyjnienie procesu dydaktycznego.

  • Komputery wykorzystuje się do oceny rozwoju określonych funkcji percepcyjno- motorycznych przy pomocy komputerowych wersji testów psychologicznych i sprawdzianów.

  • Zajęcia reedukacyjne, które ze swej natury wymagają daleko posuniętej indywidualizacji,  wsparte techniką komputerową dają nauczycielowi dobre warunki do budowania autorskich programów usprawniających, dostosowanych do pojedynczego ucznia i otwierają możność równoległego prowadzenia zajęć lub ich fragmentów z większą grupą uczniów.


Programy dla młodzieży z upośledzeniem umysłowym charakteryzują się tym, że dają możliwość:



  • Stosowania różnego tempa pracy (od wolnego, przez średnie do szybkiego).

  • Stosowania różnego stopnia trudności (od zadań łatwych do coraz trudniejszych).

  • Stosowania różnej liczby powtórzeń.

  • Zapisywania efektów pracy ucznia przez wpisywanie jego imienia na początku gry.


Zalety wykorzystywania programów komputerowych w pracy z młodzieżą z upośledzeniem umysłowym:



  • Uczniowie uczą się podstaw obsługi komputera.

  • Wydłuża się u nich czas koncentracji uwagi na zadaniu.

  • Ćwiczenia rewalidacyjne stają się mniej żmudne i uciążliwe.

  • Uczniowie szybciej poznają litery.

  • Pojęcia matematyczne stają się prostsze i są lepiej rozumiane.

  • Uczniowie odzyskują poczucie własnej wartości i wiarę we własne siły.

  • Uczniowie uczą się w sposób bardziej atrakcyjny, zabawowy i bezstresowy.

  • Uczniowie odnoszą sukcesy i są nagradzani.

  • Czas ćwiczeń nie dłuży się uczniom.

  • Szkoła staje się jeszcze jednym miejscem ulubionego pobytu.


Należy pamiętać, że komputer nigdy nie zastąpi człowieka w pracy pedagogicznej i terapeutycznej.


Nie jest w stanie stworzyć atmosfery ciepła, zrozumienia, obdarować uwagą, dostosować się do aktualnych zainteresowań czy potrzeb ucznia. Nie sposób jednak go nie wykorzystać jako narzędzia motywującego i wspomagającego proces uczenia się.


Ważne jest, aby zajęcia z komputerem włączyć w proces edukacyjny uczniów.


 


 


 


Wykorzystanie komputera w pracy oligofrenopedagoga


 
Wykorzystanie komputerów w edukacji specjalnej ciągle jeszcze z trudem toruje sobie drogę. Można wskazać choćby kilka powodów, dla których stosowanie tego środka dydaktycznego jest jeszcze dalekie od powszechności. Najważniejszą przyczyną takiego stanu rzeczy jest z całą pewnością brak wystarczającej ilości sprzętu oraz oprogramowania dostosowanego do potrzeb szkolnictwa specjalnego. Inna wynika ze stanowiska części nauczycieli – oligofrenopedagogów, którzy są obojętni lub co gorsze niechętni poznaniu korzyści, jakie niesie z sobą komputer i umiejętne jego zastosowanie w procesie kształcenia i rewalidacji.


Chciałbym krótko przedstawić problematykę komputerowego wspomagania kształcenia specjalnego oraz zaprezentować kilka konkretnych przykładów wykorzystywania przeze mnie komputera w praktyce zawodowej. 


I. Komputer w pracy oligofrenopedagoga


Do szkoły specjalnej trafiają dzieci upośledzone umysłowo w stopniach lekkim i umiarkowanym. Większość z nich pochodzi z rodzin patologicznych. Są one zaniedbane środowiskowo i mają obniżony iloraz inteligencji. Niektóre z tych dzieci były narażone na stresy związane z niepowodzeniami szkolnymi w szkole masowej lub w przedszkolu. Cechuje je brak pewności siebie, mnóstwo kompleksów, niechęć do podejmowania nowych zadań, awersja do nauki. Niejednokrotnie są też obciążone chorobami utrudniającymi naukę, takimi jak: epilepsja, dziecięce porażenie mózgowe, choroby psychiczne czy wiele innych. Dzieci te wymagają specjalistycznej opieki, intensywnych, częstych, a niekiedy długotrwałych ćwiczeń, prowadzonych przez specjalistów. Potrzebują także tolerancji i pełnej aprobaty ze strony szkoły i rodziny oraz odrębnych metod nauczania w zakresie opanowania techniki czytania i pisania.


Przed nauczycielem szkoły specjalnej stoi więc nie lada wyzwanie ­— w jaki sposób zorganizować proces nauczania i wychowania, aby uczeń mógł odnieść sukces?


Z perspektywy kilku lat odkąd komputery zaczęły przecierać sobie drogę w edukacji specjalnej można stwierdzić, że zadanie to w pewnym stopniu zostało ułatwione.


 Komputer stanowi szczególne narzędzie wspierające proces edukacyjny. Jego multimedialny charakter daje możliwość oddziaływania wielozmysłowego, pozwala usprawniać koordynację wzrokowo — ruchową, usprawnia manualnie, uruchamia emocje, które prawidłowo wykorzystywane stają się sprzymierzeńcem nauczyciela w osiąganiu pozytywnych efektów kształcenia. Jego komunikatywność w przekazywaniu informacji jest szczególnie ważna w uczeniu się dzieci z upośledzeniem umysłowym. W związku z tym użycie komputera może być celowe i pomocne w różnego rodzaju sytuacjach kształcenia.


1.       Komputer jako źródło informacji.


 Zdarza się tak, że w procesie kształcenia niektóre dane faktograficzne (jak np. daty wydarzeń historycznych, dane demograficzne, informacje biograficzne ) nie wymagają zapamiętania przez uczniów, lecz są niezbędne jako przesłanki do interpretowania zdarzeń, tłumaczenia procesów, identyfikacji relacji przyczynowo — skutkowych, formułowaniu uogólnień. W takich przypadkach komputer może stać się narzędziem nieocenionym.


2.       Komputer jako środek upoglądowiający. Poglądowość w kształceniu przyjęła rangę zasady nauczania. W wielu sytuacjach kształcenia, zwłaszcza specjalnego, zgodność z tą zasadą staje się warunkiem niezbędnym do powodzenia procesów edukacyjnych. W tym zakresie komputer jest w stanie nie tylko efektywniej zastąpić tak tradycyjne środki upoglądowiające jak kreda i tablica, ale także te nowocześniejsze. Rzecz polega na tym, że grafika komputerowa tworzy możliwości łatwego sterowania eksponowanymi treściami odwzorowującymi poznawany obiekt lub jego fragmenty. Ponadto nie bez znaczenia dla celów dydaktycznych jest możliwość szybkiego zestawiania pożądanych kombinacji obrazów, a także tworzenia obrazów ruchomych.


3.       Komputer jako środek symulacji i modelowania. Kształcenie szkolne koncentruje się głównie albo na odtwarzaniu procesów, zdarzeń, sytuacji minionych albo też na analizie i ocenie zdarzeń zachodzących w rzeczywistości aktualnej. Elementy prognozy w tradycyjnym kształceniu  obecne są sporadycznie, a to z kolei spowodowane jest brakiem czasu lub też trudnościami w zrealizowaniu takich zabiegów, wymagających zazwyczaj kontrolowania wielu czynników. Użycie komputera trudności te praktycznie eliminuje dając uczniom możliwość przewidywania przyszłości będącej wytworem nie tylko fantazji, ale opartej na przesłankach racjonalnych i dobrze określonych.


4.       Komputer jako narzędzie ćwiczenia umiejętności.  W tym zakresie tradycyjna dydaktyka sięga zwykle do papieru i ołówka. Ćwiczeniom gramatycznym, stylistycznym, rachunkowym itp. uczniowie poświęcają wiele czasu i wkładają w nie wiele wysiłku wynikającego właśnie z konieczności pisania. Znaczną część takich ćwiczeń szybciej i z lepszym efektem, a także o wiele atrakcyjniej można przeprowadzić z pomocą komputera.


5.       Komputer jako partner dialogu. Żaden środek techniczny nie jest w stanie zastąpić żywego człowieka, jako strony dialogu. Zauważmy jednak , że w praktyce kształcenia nauczyciel staje przed koniecznością prowadzenia dialogu z całą klasą, co oczywiście nie jest w pełni wykonalne.


6.       Komputer jako narzędzie wypowiedzi.Wykorzystanie w tym zakresie komputera wyraża się głównie w pracach redakcyjnych, korektorskich, a także powielających wypowiedzi pisemne uczniów. Wyćwiczenie edytorskiej pracy z komputerem jest bardzo przydatne, co potwierdzają nawet ci, którzy początkowo sceptycznie oceniali wartość tej „inteligentnej” maszyny do pisania.  


Należy w tym miejscu powiedzieć, że sięganie po wszelkiego rodzaju środki dydaktyczne wiąże się ściśle z dążeniem do realizacji dużo wcześniej określonych celów kształcenia, takich jak przybliżenie tematu, przyspieszenie procesu poznania, zmniejszenie wysiłku wkładanego w kształcenie. W przypadku użycia komputera w kształceniu to podejście zostaje również zachowane. Tyle tylko, że zastosowanie komputera obok ułatwienia realizacji szczegółowych celów dydaktycznych, prowadzi do realizacji ogólniejszych zadań edukacyjnych, takich jak:


—       przygotowanie osób kształconych do cywilizacji, która się zbliża;


—       przysposabianie młodzieży do wykonywania przyszłych zawodów;


—       wyposażenie uczniów w umiejętności posługiwania się narzędziem będącym środkiem do podnoszenia sprawności własnej i działania zbiorowego;


—       przygotowanie młodzieży do wykorzystania komputera jako środka umożliwiającego przeżycie przygody intelektualnej.


Powszechnie uważa się, że praca z komputerem nakłada na użytkownika szczególne wymogi, jeśli idzie o poziom jego sprawności, zwłaszcza sprawności intelektualnych i jako taka jest zasadniczo niedostępna osobom, których sfery poznawcze są zaburzone. Doświadczenie zaprzecza temu bardzo uproszczonemu poglądowi. Młodzież niepełnosprawna, w tym także niepełnosprawna intelektualnie, której stworzono możliwość dostępu do komputera, bardzo chętnie korzysta z tej możliwości, szybko opanowuje zasady obsługi prezentowanych programów komputerowych, które są zazwyczaj dosyć proste. Nauczyciele – oligofrenopedagodzy, którzy podjęli próby wykorzystania w swej pracy  z młodzieżą specjalnej troski techniki komputerowej zgodnie twierdzą, że komputer może być użytecznym środkiem wzbogacającym proces kształcenia tych dzieci. Zauważa się często, że trudno wyuczalni nawet stosunkowo prostych czynności uczniowie dość szybko przyswajają podstawowe umiejętności z zakresu obsługi komputera.


Bez wątpienia komputer jest ogromną atrakcją dla ucznia, która wywołuje pozytywną motywację do uczenia się, sprzyja zainteresowaniu się nauką, pobudza jego aktywność własną itp. Należy podkreślić fakt, iż uczniowie o obniżonej sprawności poznawczej cechują się – przeciwnie do tzw. uczniów normalnych – naturalną niechęcią do uczenia się, a uruchomienie ich aktywności szkolnej wymaga od nauczyciela wielu specyficznych zabiegów motywacyjnych i aktywizujących procesy spostrzegania, uwagi, zapamiętywania itp. Komputer zaś przez swą atrakcyjność techniczną, a nawet tajemniczość sam sobą wywołuje zainteresowanie, pozytywną motywację do pracy wywołuje i podtrzymuje aktywność własną ucznia. O tym, jak wielka jest siła aktywizująca tego środka, świadczą przykłady nawiązania kontaktu z dziećmi, z którymi praktycznie rzecz biorąc nie ma prawie żadnej możliwości nawiązania kontaktu, myślę tu o dzieciach  autystycznych.


Jak już wspomniałem na wstępie do specjalnych ośrodków szkolno – wychowawczych trafiają często dzieci i młodzież ze środowisk zaniedbanych, których obniżona sprawność intelektualna spowodowana jest przede wszystkim brakiem należytej opieki wychowawczej. Rewalidacja dzieci i młodzieży, wsparta techniką komputerową, mogłaby przebiegać szybciej i efektywniej.


Kształcenie młodzieży specjalnej troski wymaga stosowania różnorodnych pomocy dydaktycznych w celu upoglądowienia przekazywanych treści, jednocześnie oddziaływania na różne receptory itp. są to z reguły dosyć proste pomoce dydaktyczne, graficzne czy też tekstowe, możliwe do wykonania przez nauczyciela w zależności od jego indywidualnych pomysłów. Bardzo często środki te nie nadają się do powtórnego użycia bądź też szybko ulegają zniszczeniu — jak każde papierowe narzędzie. Wykorzystanie komputera do tworzenia takich pomocy (wykresy, schematy, układanki, rozsypanki wyrazowe,...) odciąża nauczyciela od żmudnej , czasochłonnej i rutynowej pracy, a jakość uzyskiwanych tą techniką pomocy przewyższa znacznie standard pomocy wykonywanych metodą tradycyjną. Ponadto trzeba powiedzieć, że zastosowanie komputera do wykonania takiego zadania znacząco poszerza możliwość uzyskania większej liczby rozwiązań w tym zakresie.


Bezpośrednie zastosowanie komputera do realizacji zajęć dydaktycznych może sprzyjać aktywizowaniu uczniów, wywoływać ich pozytywną motywację do nauki oraz wzbogacać proces kształcenia o nowe, trudne w kształceniu tradycyjnym środki ilustracji poznawanych obiektów i procesów, np. przez pokazanie ruchu, łączenie, rozkładanie, obracanie, itp.


Zagadnienie diagnozowania poziomu rozwoju uczniów niepełnosprawnych jest zadaniem kluczowym dla efektów pracy rewalidacyjnej. Jest to jednocześnie zadanie złożone, czasochłonne i trudne do realizacji. Wykorzystanie komputerów do oceny rozwoju określonych funkcji percepcyjno – motorycznych, m.in. przez użycie komputerowych wersji testów psychologicznych i sprawdzianów może to zadanie znakomicie ułatwić, a postawienie szybkiej diagnozy uczynić dostępnym każdemu niemal nauczycielowi.


Zajęcia reedukacyjne, które ze swej natury wymagają daleko posuniętej indywidualizacji, wsparte techniką komputerową dają nauczycielowi dobre warunki do budowania autorskich programów usprawniających, dostosowanych do potrzeb pojedynczego ucznia i otwierają możność równoległego prowadzenia zajęć lub ich fragmentów z większą grupą uczniów.


Dla opanowania wiedzy i umiejętności dziecko niepełnosprawne musi wykonywać wiele powtórzeń i ćwiczeń. Chociaż zasadniczym zadaniem tych ćwiczeń jest utrwalenie reguł, zasad i rozwijanie sprawności, to z konieczności wymagają one działań manualnych, głównie pisania. Użycie komputera przynosi tu znaczącą pomoc, pozwala te ćwiczenia wykonywać szybciej i koncentrować się na ich podstawowej funkcji, a możliwości wprowadzenia elementów zabawowych czyni je o wiele bardziej atrakcyjnymi dlaucznia. Bawiąc się bowiem uczeń wykonuje także ćwiczenia pożyteczne rozwojowo.


Mimo to, że komputer jest nie lada uatrakcyjnieniem procesu edukacyjnego uczniów z niepełnosprawnością intelektualną można wskazać przynajmniej kilka powodów, dla których stosowanie tego środka jest dalekie od powszechności.


Główna przyczyna takiego stanu rzeczy tkwi w niedostatku sprzętu oraz oprogramowania dostosowanego do potrzeb kształcenia specjalnego. Inna wynika z postaw części kadry pedagogów specjalnych obojętnych, a często niechętnych poznaniu korzyści, jakie niesie z sobą komputer i umiejętne jego zastosowanie w procesie kształcenia i rewalidacji osób niepełnosprawnych. Jeszcze inna wyraża się brakiem wiedzy o możliwościach wykorzystania komputera w kształceniu dzieci i młodzieży specjalnej troski oraz brakiem wzorców efektywnego działania w tym zakresie. Pedagodzy specjalni, którzy sięgają w swojej pracy po to narzędzie, kierują się zazwyczaj intuicją, własną pomysłowością, nierzadko metodą prób i błędów. Nie wiele jest bowiem literatury na temat możliwości i sposobów wykorzystania komputerów w edukacji specjalnej.


Doceniając pozytywne możliwości wykorzystania komputera w organizowaniu procesu uczenia się , należy sobie uświadomić współwystępujące zjawiska negatywne, a nawet zagrożenia.


Zagrożenia wg. M. Rostkowskiej


?      fizyczne (wzrok, postawa)



  • psychiczne(uzależnienie, wirtualna rzeczywistość, oderwanie   


     od życia)


?      moralne(łatwy dostęp do niekontrolowanych informacji)


?      społeczne( zachowania nieetyczne, anonimowość, brak


              hamulców)


?      intelektualne (bezkrytyczne zaufanie w możliwości maszyny)


 


Klasyfikacja edukacyjnych programów komputerowych


Generalnie można mówić o dwóch kryteriach pozwalających na wyróżnienie wśród wielu rodzajów programów komputerowych tych, które można nazywać programami edukacyjnymi.


Pierwszym z nich jest uczeń, który to stanowi podmiot pracy z programem. Zasadnicza część programu jest adresowana bezpośrednio do niego.


Drugim kryterium jest określony cel dydaktyczny, np. rozwijanie sprawności psychomotorycznych, kształcenie umiejętności, które mają znaczenie w procesie edukacyjnym, zdobywanie lub utrwalanie wiedzy w określonym zakresie.


Ze względu na formalne cechy, edukacyjne programy komputerowe można podzielić na zabawy komputerowe, ćwiczenia, gry oraz programy użytkowe i informacyjne.


Zabawy komputerowe to w powyższym znaczeniu programy, które służą przede wszystkim wprowadzeniu do właściwego procesu edukacji (terapii pedagogicznej), nie realizują one określonych celów edukacyjnych lub terapeutycznych. Zabawa komputerowa tym różni się od pozostałych rodzajów programów edukacyjnych, że nie stawia przed uczniem żadnych specjalnie określonych zadań do wykonania. Programy tego typu są adresowane do młodszych dzieci, ale równie dobrze radzą sobie z nimi uczniowie z niepełnosprawnością intelektualną.


Ćwiczenia komputerowe to programy realizujące wprost określone cele edukacyjne i terapeutyczne. Ten rodzaj programów jest najbardziej zbliżony do tradycyjnych ćwiczeń. Forma ćwiczenia komputerowego, grafika, dźwięk, może odbiegać od formy wzorcowego dla tego programu ćwiczenia tradycyjnego.


Gry komputerowe są programami , w których cele edukacyjne są realizowane w sposób pośredni. Zadanie postawione przed dzieckiem wynika ze scenariusza gry i na ogół nie ma innego znaczenia niż motywacyjne. Sprawności zdobywane są jako cel niejawny przy okazji realizacji celu przedstawionego w sposób jawny. Gry komputerowe przeważnie wykorzystują element rywalizacji z komputerem, postacią ze świata gry, innym uczniem lub nauczycielem.


Programy użytkowe to przede wszystkim różnego rodzaju edytory. Nie będzie chyba błędem, jeśli powiemy, że są to narzędzia służące do tworzenia rozmaitych obiektów ( pisma, grafiki, tabele, statystyki ), które przyczyniają się w znaczącym stopniu do usprawnienia pracy zawodowej wielu dorosłych.


Programy informacyjne to różnego rodzaju formy prezentacji wiedzy, od prostych programów przedstawiających informacje na ściśle określony temat, aż do bardzo obszernych multimedialnych encyklopedii komputerowych.


Przedstawiony podział programów edukacyjnych jest bardzo uproszczony. Granice oddzielające zabawę komputerową od ćwiczenia, ćwiczenie od gry, zabawę komputerową od gry nie są ściśle wyznaczone.


Ze względu na cele dydaktyczne wyróżniamy następujące programy komputerowe: kształcące (rozwijające, korygujące deficyty) sprawności psychomotoryczne, pomagające w opanowaniu określonych umiejętności i wspomagające zdobywaniu wiedzy.


Programy kształcące sprawności psychomotoryczne można podzielić na:


1)       programy kształcące (rozwijające, korygujące deficyty) sfery percepcyjne (wzrokową, słuchową), a w szczególności:


—       programy kształcące analizę percepcyjną (np. analizę słuchową jako wstęp do nauki pisania ze słuchu),


—       programy kształcące syntezę percepcyjną (np. syntezę słuchową jako wstęp do nauki czytania),


—       programy kształcące sferę ruchową,


—       programy kształcące koordynację percepcyjno-motoryczną (np. wzrokowo-ruchową, słuchowo-ruchową).


Programy kształcące sprawności psychomotoryczne stanowią podstawowe narzędzie w pracy z dziećmi przygotowującymi się do nauki w szkole. Mogą być zwłaszcza wykorzystane jako wstęp do nauki czytania, pisania, rysowania, liczenia itp. Ten typ programów jest szczególnie przydatny w terapii pedagogicznej dzieci z różnymi deficytami w sferze psychomotorycznej utrudniającymi naukę.


2)       programy kompensacyjne, tj. przystosowujące do korzystania z częściowo ograniczonych zdolności psychomotorycznych;


3)       programy korekcyjne, tj. stymulujące rozwój opóźnionych funkcji psychomotorycznych.


Programy ułatwiające opanowanie umiejętności można klasyfikować ze względu na rodzaj kształconej umiejętności, np.:


—       programy wspomagające naukę czytania różnymi metodami (sylabową, całościową, syntetyczną – głoskową itp.) i w różnych aspektach (proste czytanie, rozumienie tekstu, usprawnianie szybkości czytania),


—       programy wspomagające naukę pisania,


—       programy wspomagające naukę matematyki na poziomie elementarnym, np. kształcące umiejętność liczenia, umiejętność wykonywania innych operacji arytmetycznych.


 


OGÓLNE KRYTERIA OCENY PROGRAMÓW KOMPUTEROWYCH


Każdy program komputerowy jest tworzony dla określonego odbiorcy i jemu właśnie powinien dobrze służyć. W przypadku programów edukacyjnych wykorzystywanych w nauczaniu początkowym są dwie klasy użytkowników. Pierwszą z nich reprezentuje dziecko, drugą (także istotną) nauczyciel, opiekun, pedagog.


Każdy edukacyjny program komputerowy powinien mieć jasno określonego przyszłego użytkownika. Trzeba dokładnie umieć odpowiedzieć na pytanie:


—       W jakim wieku jest adresat programu?


—       Jakie normy psychologiczno-pedagogiczne powinno spełniać uczeń, żeby mógł skorzystać z programu?


—        Czy program jest dla niego odpowiedni ( nie za łatwy, nie za trudny)?


Dopiero wtedy, gdy znamy odpowiedzi na te pytania możemy oceniać trafność doboru materiału dydaktycznego oraz grafikę, dźwięk czy też sposób obsługi. Z punktu widzenia pedagoga można ocenić komunikatywność programu oraz właściwą pracę (czyli instalację, konfigurację, wybór opcji), która powinna być na tyle łatwa wręcz instynktowna, by nie wymagała od użytkownika żadnego przygotowania, nawet czytania instrukcji.


CEL PROGRAMU


Każdy program musi mieć jasno sprecyzowany cel. Powinien mieć też założenia określające warunki jego wykorzystania. Aby ułatwić sobie ocenę celowości zastosowania określonego programu edukacyjnego, pedagog chcący wykorzystać program edukacyjny powinien zechcieć odpowiedzieć sobie na kilka pytań, a mianowicie:


—       czy program wspomaga i w jakim stopniu zaplanowany przez pedagoga jest proces dydaktyczny?


—       czy uczeń, który będzie bezpośrednim użytkownikiem tego programu będzie potrafił go dobrze i efektywnie wykorzystać?


—       czy środki, które zostały użyte w programie są adekwatne do poziomu ucznia, które będzie jego użytkownikiem?


—       czy program nie ma błędów dydaktycznych lub metodycznych?


FORMALNE CECHY PROGRAMU


Ocena formalnych cech edukacyjnych programu komputerowego może być dokonana z uwzględnieniem następujących kryteriów:


—       atrakcyjność programu: warstwa wizualna i dźwiękowa, estetyka (jakość: graficzna, dźwiękowa, animacji)


—       polisensoryczność techniki kształcenia (czy sygnały wizualne i dźwiękowe generowane jednocześnie przez komputer wzmacniają się wzajemnie, czy zakłócają?)


—       komunikatywność i łatwość obsługi (Czy uczeń będzie wiedział w każdej chwili co ma zrobić i jaki cel osiągnąć? Czy będzie rozumiał związek przyczynowo-skutkowy pomiędzy swoim postępowaniem i jego efektami? Czy będzie potrafił zrozumieć sytuację w programie oraz rezultat swojego postępowania?)


—       otwartość programu czyli, inaczej mówiąc, możliwość dostosowania programu do potrzeb konkretnego ucznia oraz konkretnych wymogów procesu dydaktycznego lub terapii pedagogicznej (opcje wyboru rodzaju, trudności i tempa ćwiczeń) 


—       scenariusz programu (kompozycja każdego etapu z osobna i całości programu)


—       czas trwania każdej części programu


—       zespół użytych środków (grafika, tekst, dźwięk)


—       czas i tempo (czas trwania poszczególnych części programu i związane z nim tempo pracy dziecka przy komputerze)


—       instrukcja programu, informacja o wszystkich walorach i możliwościach, wyjaśnienie sposobu instalacji, konfiguracji i obsługi, omówienie psychologiczno-pedagogiczne programu oraz wskazania metodyczne.


EMOCJONALNE WALORY PROGRAMU


Szczególne znaczenie w ocenie programów przeznaczonych dla młodzieży niepełnosprawnej ma aspekt emocjonalny. Od tego właśnie zależy zaangażowanie ucznia w proces dydaktyczny.


 Trafnie dobrany program może przywrócić uczniu chęć do pracy i załagodzić negatywne doświadczenia będące skutkiem niepowodzeń szkolnych.


Atrakcyjność programu, ma znaczenie głównie motywacyjne. Dobrze i atrakcyjnie zaprojektowany program komputerowy może być przez ucznia traktowany jak zabawka, a praca z nim może być formą interesującej zabawy. Należy przy tym zwrócić uwagę na fakt, że zwłaszcza proces terapii pedagogicznej niejednokrotnie bywa dla ucznia żmudny, zniechęcający i frustrujący.


Pozytywne wzmocnienia. Przychylne nastawienie dziecka ma wielkie znaczenie w powodzeniu procesu dydaktycznego. Edukacyjny program komputerowy powinien rodzić pozytywne emocje. Dobrze zaprojektowany program komputerowy może przywrócić uczniowi wiarę we własne siły, dzięki osiąganiu sukcesów w trakcie wykonywania ćwiczeń lub zwycięstw w grze komputerowej.


 


II. Możliwości edukacyjne młodzieży z niepełnosprawnością intelektualną w zakresie kształcenia informatycznego

Oligofrenopedagogika to dziedzina , której wszelkie działania skupione są wokół  ucznia z niepełnosprawnością umysłową.


W przypadku ucznia upośledzonego umysłowo pojawiają się uzasadnione wątpliwości: czy uczeń będzie w stanie sensownie wykorzystać możliwości komputera i czy wysiłki włożone w zdobycie umiejętności będą mu w przyszłości pomocne?


W pierwszym przypadku trzeba mieć pełną świadomość tego, że ograniczenia w dużym stopniu zależą od stopnia upośledzenia (Upośledzenie umysłowe wg. Z. Sękowskiej: lekkie I.I. 70-50; umiarkowane I.I. 49-35; znaczne I.I. 34-20; głębokie I.I. 10-0), ale wykorzystanie komputerów i oprogramowania z pomocą nauczycieli zdaje się całkowicie realne.


Co do przyszłego wykorzystania nabytych umiejętności, trudno przewidzieć na ile i kiedy będą przydatne. Trudno przewidzieć także, jak społeczeństwo potraktuje upośledzonych z nowymi kwalifikacjami.


 

Aktualna ocena

28

Oceń
Podziel się
KOMENTARZE
Aktualnie brak komentarzy. Bądź pierwszy, wyraź swoją opinię

DODAJ KOMENTARZ
Zaloguj się albo Dodaj komentarz jako gość.

Dodaj komentarz:



REKLAMA
SPOŁECZNOŚĆ
KATEGORIE
NAJNOWSZE ARTYKUŁY

Bez sensu, ale zgodnie z procedurami

Marzena Żylińska 25 Listopad 2014

Zemsta w Internetowym Teatrze TVP dla Szkół

Redakcja portalu 25 Listopad 2014

Hour of Code z Microsoft już od jutra!

Redakcja portalu 24 Listopad 2014

Czy dawniej uczono lepiej?

Marcin Karpiński 24 Listopad 2014

Cyfrowa rzeczywistość polskich gimnazjalistów

Redakcja portalu 23 Listopad 2014


OSTATNIE KOMENTARZE

Matura 2014: arkusze egzaminacyjne z informatyki (poziom podstawowy i rozszerzony) i historii (poziom podstawowy i rozszerzony)

~ cheat castle clash(Gość) z: http://safehacks4u.com/castle-clash-hack-cheats-tool/ 26 Listopad 2014, 07:49

Zostań dyrektorem Centrum Edukacji Nauczycieli Szkół Artystycznych

~ payday loans(Gość) z: http://paydayloansnsa.com/ 26 Listopad 2014, 07:06

Nowy Model Szkoły

~ no credit check loans(Gość) z: http://paydayloansbrn.com/ 25 Listopad 2014, 23:58

Bez sensu, ale zgodnie z procedurami

~ Magda(Gość) 25 Listopad 2014, 22:29

Campus Seminar po raz pierwszy w Polsce

~ Anna M.Podaj swoje imię(Gość) 25 Listopad 2014, 11:24


Powrót do góry